Σ/Ν Υπουργείου Παιδείας: πανεπιστημιακά ιδρύματα στις ανεξέλεγκτες δυνάμεις της αγοράς

Πολιτική
14 Ιαν, 2020

Το σ/ν «Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘ.Α.Α.Ε.), Ειδικοί Λογαριασμοί Κονδυλίων Έρευνας Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, Ερευνητικών και Τεχνολογικών Φορέων και άλλες διατάξεις» του Υπουργείου Παιδείας απηχεί τη μεταφορά στο πεδίο της Παιδείας των κυβερνητικών συνθημάτων περί «Επιτελικότητας» και «Αριστείας», με τα γνωστά αναμενόμενα αποτελέσματα.

Όπως έχουμε εγκαίρως σημειώσει, το εν λόγω νομοσχέδιο «αποτελεί το πρώτο βασικό νομοθέτημα της κυβέρνησης της ΝΔ για την τριτοβάθμια εκπαίδευση και προλειαίνει το έδαφος για την επικείμενη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, η οποία κινείται στη λογική του επιχειρησιακού μοντέλου του Πανεπιστημίου». «Το μοντέλο του επιχειρησιακού Πανεπιστημίου έχει εφαρμοστεί και καταστρέψει την ανώτατη παιδεία σε άλλες χώρες, όπως στο Ηνωμένο Βασίλειο. Πρόκειται μάλιστα για ένα κακέκτυπο του αποτυχημένου επιχειρησιακού μοντέλου, καθώς προσβάλλει κατάφωρα την αυτονομία και το αυτοδιοίκητο του πανεπιστημίου υποδουλώνοντάς το αφενός στην κρατική εξουσία και αφετέρου στην αγορά». Επισημαίνει ακόμη ότι η εξέλιξη αυτή είναι αποτέλεσμα της διαδικασίας της Μπολόνιας και έχει στόχο την τυποποίηση της αξιολόγησης στο πλαίσιο της βασικής κατεύθυνσης της στρατηγικής της ΕΕ για τη συγκρότηση του «Ενιαίου Χώρου Ανώτατης Εκπαίδευσης, που όμως έχει πλέον έντονα αμφισβητηθεί διεθνώς. Το νομοσχέδιο του ΥΠΑΙΘ προετοιμάζει ουσιαστικά, δημιουργώντας κατάλληλη υποδομή, την σταδιακή απόσυρση της κρατικής χρηματοδότησης από τα ιδρύματα και την παράδοσή τους στις ανεξέλεγκτες δυνάμεις της αγοράς, με καταστροφικά αποτελέσματα (συρρίκνωση έως εξαφάνιση των κοινωνικών και ανθρωπιστικών σπουδών, καθώς και της βασικής έρευνας, πώληση εκπαιδευτικών υπηρεσιών, επιβολή διδάκτρων κλπ).

Η ΕΘΑΑΕ έρχεται να αντικαταστήσει την Αρχή Διασφάλισης και Πιστοποίησης της Ποιότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση (ΑΔΙΠ).

Στο πλαίσιο αυτού του αρχικού ενημερωτικού, εν όψει του πλήρους, αναφερόμαστε δειγματοληπτικά στα παρακάτω:

  • Η συνάρτηση της χρηματοδότησης των κρατικών πανεπιστημίων με την επίτευξη στόχων και κριτηρίων που θέτει το κράτος είναι ένας ιδιαιτέρως ολισθηρός δρόμος, με στόχο εν τέλει την εμπορευματοποίηση της διδασκαλίας και της έρευνας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Όπου έχουν εφαρμοστεί παρόμοια συστήματα, αυτό έχει προκαλέσει τη δίκαιη μήνη των πανεπιστημιακών και την έκπτωση του δημοσίου πανεπιστημίου.
  • Το ότι η κυβέρνηση επιμένει στη ρητορική περί «Αριστείας» και επαυξάνει μάλιστα, στήνοντας εντός των ΑΕΙ «Κέντρα Αριστείας» με το άρθρο 19, απλώς καταδεικνύει πως κάποιοι δεν μαθαίνουν από τα λάθη τους.
  • Περιλαμβάνεται (άρθρο 58) ο αποκλεισμός για τρία χρόνια από διορισμούς και προσλήψεις για όσους εκπαιδευτικούς διοριστούν και δεν αναλάβουν υπηρεσία ή παραιτηθούν μέσα σε ένα χρόνο από τη δημοσίευση του ΦΕΚ διορισμού τους. Δηλαδή, όσοι εκπαιδευτικοί συμμετάσχουν στη διαδικασία μόνιμων προσλήψεων, αλλά δεν αναλάβουν καθήκοντα ή παραιτηθούν μέσα στον πρώτο χρόνο διορισμού τους, για τρία χρόνια θα είναι αποκλεισμένοι από αμφότερες διαδικασίες, των μόνιμων διορισμών και προσλήψεων αναπληρωτών, σε Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Θα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον πάντως πώς θα αντιμετωπίσει το υπουργείο τους εκπαιδευτικούς που δεν μπορούν να καλύψουν με το εισόδημα τους ένα σπίτι σε κάποιο νησί όταν τα χρήματα που τους ζητούν για την ενοικίαση του είναι περισσότερα από τον ίδιο τον μισθό τους.
  • Ακόμη, με διάταξη του νομοσχεδίου, η γιορτή των Τριών Ιεραρχών (30 Ιανουαρίου) παύει να συμπεριλαμβάνεται στις σχολικές αργίες και αποκαθίσταται ως ημέρα πραγματοποίησης εορταστικών εορτών και για τα δημόσια και για τα ιδιωτικά σχολεία, Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
  • Σε μια από τις σημαντικότερες διατάξεις, στο άρθρο 50 τροποποιείται ο νόμος 4589/2019 για τους διορισμούς στην εκπαίδευση. Προβλέπεται πως τα πτυχία που χορηγούνται από τα εκπαιδευτικά ιδρύματα της αλλοδαπής (συμπεριλαμβανομένων των κολεγίων που συνεργάζονται με πανεπιστήμια του εξωτερικού) γίνονται δεκτά από τον ΑΣΕΠ. Δηλαδή, ουσιαστικά καταργείται το άρθρο 16 του Συντάγματος από την πίσω πόρτα, αφού πέραν του συμβολικού φορτίου του όρου «Πανεπιστήμιο», όλο το πρακτικό ζουμί της υπόθεσης των αποκλειστικά δημοσίων και κρατικών πανεπιστημίων και της απαγόρευσης ιδιωτικών πανεπιστημίων αφορά το εάν κάποιος με πτυχίο «κολλεγίου» θα μπορεί να διοριστεί στο Δημόσιο, πόσω δε μάλλον ως εκπαιδευτικός, όπως καθίσταται τώρα εφικτό με το ν/σ.