Το Σάββατο 12 Ιουλίου, η συντονίστρια της Κεντρικής Επιτροπής του ΜέΡΑ25, Ηρώ Διώτη, συμμετείχε στην εκδήλωση «Η πολιτική συγκυρία και η στρατηγική της ριζοσπαστικής αριστεράς» στο πολιτικό-πολιτιστικό Camping της ΑΡΑΣ, μαζί με τον Μιχάλη Ζαφειρόπουλο, τον Δημήτρη Στρατούλη, και τη Μαριάνα Τσίχλη.

Ολόκληρη η ομιλία:

Καλησπέρα συντρόφισσες και σύντροφοι,

είναι χαρά μου που βρίσκομαι εδώ ανάμεσά σας στο κάμπινγκ της ΑΡΑΣ για δεύτερη στη σειρά χρονιά και σας ευχαριστώ πολύ για την πρόσκληση, που μας επιτρέπει να ενισχύουμε τη σχέση μας και σε πολιτικό και σε ανθρώπινο επίπεδο.

Υπάρχει μια φράση που χρεώνεται ως αρχαία κινεζική παροιμία, αλλά δεν είναι ούτε αρχαία ούτε κινεζική, είναι στην πραγματικότητα μια βρετανική φράση που ειπώθηκε στις αρχές του 20ού αιώνα και παρουσιάστηκε ως κινεζική και αρχαία για να αποκτήσει εξωτικό κύρος, η οποία λέει ότι η μεγαλύτερη κατάρα που μπορείς να ρίξεις σε κάποιον είναι να του ευχηθείς να ζήσει σε ενδιαφέροντες καιρούς. Το νόημα της φράσης, προφανώς, είναι ότι οι ενδιαφέροντες καιροί εμπεριέχουν κρίσεις, πολέμους και απρόβλεπτες ανατροπές, που δεν είναι αναγκαστικά επιθυμητές. Αν μάλιστα σκεφτούμε ότι αυτός ο οποίος θεωρείται ότι την επινόησε, ο διπλωμάτης Όστεν Τσάμπερλεϊν, αδερφός του κατοπινού πρωθυπουργού της Βρετανίας, τιμήθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης επειδή, λέει, διασφάλισε ότι δεν θα γίνει Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος, λίγα μόλις χρόνια πριν γίνει τελικά, μπορούμε να επιβεβαιώσουμε την ορθότητά της.

Βρισκόμαστε σήμερα ακριβώς στη μέση αυτής της κατάρας. Σε μια περίοδο όχι απλά «όξυνσης των ανταγωνισμών», όπως μάθαμε να λέμε συχνά στην Αριστερά, αλλά πραγματικά τεκτονικών αλλαγών, τόσο στο επίπεδο των πολιτικών συσχετισμών όσο και στο επίπεδο της οικονομίας, σε παγκόσμιο επίπεδο, βιώνοντας τις συνέπειες μιας διεθνούς κρίσης του Κεφαλαίου που ξέσπασε το 2008 για να μην ξεπεραστεί ποτέ.

Κοιτώντας γύρω μας θα δούμε μια οικονομία που έχει φύγει μακριά όχι μόνο από τον παραδοσιακό παραγωγικό και βιομηχανικό καπιταλισμό, στον οποίον βασίστηκε η ευδαιμονία του μεταπολεμικού κόσμου, αλλά ακόμα και από αυτή την απατηλή κυριαρχία των τραπεζών και των χρηματιστηρίων που ζήσαμε στις αρχές του αιώνα, προς όφελος ενός ιδιαίτερου κεφαλαίου της πλατφόρμας, με πρωτόγνωρα χαρακτηριστικά, που μοιάζει να ενσωματώνει στον έλεγχό του όλον τον γνωστό καπιταλισμό. Την κυριαρχία σε παγκόσμιο επίπεδο της Ακροδεξιάς, έναν κίνδυνο που η ανθρωπότητα πίστευε αφελώς ότι είχε ξεπεράσει μετά τη συντριβή του ναζισμού και σήμερα τον βλέπει να θεριεύει και να γίνεται πράξη στις μεγαλύτερες χώρες του κόσμου, με πρώτες τις ΗΠΑ. Στη φονική συνύπαρξη αυτών των δύο, με το κεφάλαιο της πλατφόρμας να τροφοδοτεί τον νέο φασισμό και αντίστροφα. Ποιος ξεχνά την εικόνα των ολιγαρχών της πλατφόρμας, του Έλον Μασκ, του Τζεφ Μπέζος, του Ζούκερμπεργκ, να στέκονται στη σειρά ως μια οιονεί οικονομική φρουρά του Τραμπ, τη μέρα της ορκωμοσίας του. Στην κλιματική κρίση που απειλεί τον πλανήτη και η οποία μοιάζει αδύνατο να περιοριστεί όσο παραμένει τόσο οξύς και ενεργός ο ανταγωνισμός των ΗΠΑ με την Κίνα. Στον πόλεμο που απλώνει τα πλοκάμια του σε όλον τον κόσμο, ως απόληξη του εμπορικού αδερφού του και το έγκλημα της γενοκτονίας στη Γάζα να γκρεμίζει τις αυταπάτες ότι η ανθρωπότητα έχει εξέλθει από ένα ορισμένο επίπεδο βαρβαρότητας. Ποιος μπορεί να αποκλείσει, κοιτώντας την κατάσταση στον πλανήτη, τη διολίσθηση σε ένα νέο παγκόσμιο μακελειό ανάμεσα στα ανταγωνιστικά στρατόπεδα, ειδικά καθώς οι ΗΠΑ και η Δύση βλέπουν τη μονοκρατορία τους να κλονίζεται, ή ακόμα και την επιστροφή του πυρηνικού εφιάλτη.

Από την άλλη, είναι ίσως η πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας που οι φονικοί ανταγωνισμοί του Κεφαλαίου, λαμβάνουν χώρα χωρίς να υπάρχει αισθητή μια κοινωνική εναλλακτική. Χωρίς να υπάρχει η επαναστατική προοπτική του Μεσοπολέμου ή το σοσιαλιστικό μπλοκ της μεταπολεμικής περιόδου ή ακόμα έστω αυτή η επαγγελία μιας εναλλακτικής πολιτικής που υπήρξε αρκετά δημοφιλής στις αρχές του αιώνα, με τα Κοινωνικά Φόρουμ, τις αριστερές κυβερνήσεις της Λατινικής Αμερικής και για να έρθουμε στα δικά μας, τον ΣΥΡΙΖΑ. Αυτή τη φορά, η βαρβαρότητα μοιάζει να παίζει χωρίς αντίπαλο, ή για να το κάνω ακόμα χειρότερο, με αντίπαλο την ακόμα μεγαλύτερη βαρβαρότητα.

Σε αυτή τη δυστοπική περιγραφή, η Ελλάδα όχι μόνο δεν αποτελεί εξαίρεση, αλλά συνιστά και ένα κεντρικό θέατρο του δράματος. Εδώ ήταν που έκατσε η μπίλια στη ρουλέτα της κρίσης, ώστε να δεχθούν την πιο μεγάλη και οδυνηρή επίθεση στα εργασιακά δικαιώματα και τα δημόσια κοινωνικά αγαθά, εδώ η απόπειρα μιας αριστερής διακυβέρνησης οδηγήθηκε σε εξευτελιστική συνθηκολόγηση, και σήμερα βλέπουμε μια κοινωνία η οποία δέκα χρόνια πριν αποτελούσε το βασικό κινηματικό εργαστήρι της Ευρώπης και της Δύσης, να έχει μετατραπεί σε μια κοινωνία που γερνάει χάνοντας τους πιο δημιουργικούς και παραγωγικούς ανθρώπους της, μια κοινωνία που δυσκολεύεται να αντισταθεί στη μετατροπή της χώρας σε τουριστική αποικία των δολοφόνων του IDF, αλλά την ίδια ώρα ξεσηκώνεται -βάλτε αν θέλετε εισαγωγικά, αλλά ισχύει και χωρίς εισαγωγικά- ενάντια σε 1000 μετανάστες που ξεμπαρκάρουν στην Κρήτη.

Μια κοινωνία, που ακούει τον υπουργό Μετανάστευσης, έναν από τους πιο επιφανείς φασίστες της χώρας, να ανακοινώνει την κατάργηση του δικαιώματος στην αίτηση ασύλου, πετώντας κυριολεκτικά στα σκουπίδια τη Συνθήκη της Γενεύης και τη Διεθνή Σύμβαση για τους Πρόσφυγες, και να μιλά για «εισβολείς λαθρομετανάστες» και δεν μπορεί να βγάλει έστω μια συμβολική διαδήλωση διαμαρτυρίας. Και εδώ θα μου επιτρέψετε μια μικρή παρένθεση, όχι για λόγους μνησικακίας, αλλά για να αναλογιστούμε τους λόγους αυτής της ακροδεξιάς ηγεμονίας που ζούμε σήμερα: η Συνθήκη της Γενεύης δεν πετάχτηκε στον κάδο απορριμμάτων πρώτη φορά επί κυβερνήσεως Μητσοτάκη και υπουργίας Πλεύρη. Πετάχτηκε, επί πρωθυπουργίας Τσίπρα και υπουργίας Μουζάλα, όταν για πρώτη φορά αμφισβητήθηκε, ακυρώθηκε η ατομική διάσταση στο δικαίωμα του ασύλου και αντικαταστάθηκε από τη συλλογική εξέταση με βάση την υπηκοότητα.

Αλλά κάπου εδώ θα σταματήσω να παριστάνω την Εκάβη που θρηνεί την Τροία που καίγεται. Δεν έχει νόημα να διεκτραγωδήσω την κατάσταση την οποία όλες και όλοι βιώνουμε ούτε χρειάζεστε εσείς κάποιον να σας πει πόσο δύσκολα είναι τα πράγματα. Έχει σημασία μέσα σε αυτή τη συνθήκη να θυμόμαστε ότι πέρα από τον μαύρο ορίζοντα της ιδιωτικοποίησης κάθε δημόσιου αγαθού, της κοινωνικής εξαθλίωσης, του πολέμου και της οικολογικής καταστροφής, η συλλογική δράση, οργάνωση και πολιτική έκφραση της εργαζόμενης κοινωνικής πλειοψηφίας αποτελεί τη μόνη δυνατή και ρεαλιστική διέξοδο από τη βαρβαρότητα. Για τούτο, ισχυριζόμαστε ότι οι ζωντανές δυνάμεις της Αριστεράς έχουμε την ιστορική ευθύνη να αναζητήσουμε τον ελάχιστο κοινό τόπο και πλαίσιο δράσης, προκειμένου να διεκδικήσουμε μια θέση στο κέντρο των πολιτικών εξελίξεων, αξιοποιώντας τις ευκαιρίες και τις δυνατότητες της εποχής, που δεν είναι λιγότερες από τους κινδύνους της.

Είναι σε αυτή τη βάση που πριν από δύο χρόνια και κάτι, ξεκινήσαμε τη συνεργασία μας δυνάμεις προερχόμενες από διαφορετικές παραδόσεις της Αριστεράς και του κοινωνικού κινήματος, επιχειρώντας να δημιουργήσουμε ένα πολιτικό υποκείμενο το οποίο, μέσα από εναλλακτικές προσεγγίσεις θα αναφέρεται σε μια συνένωση και αναγέννηση των κοινωνικών διεκδικήσεων και αντιστάσεων, που να είναι σε θέση να αποτελέσει αρχικά ένα ανάχωμα στην αντιδραστική επέλαση και στη συνέχεια το εργαλείο και το όχημα που θα μας βοηθήσει να μιλήσουμε ξανά με τις κοινωνικές μάζες για τη σοσιαλιστική εναλλακτική, για μια κοινωνία χωρίς ταξική εκμετάλλευση, με πολιτική και οικονομική ισότητα, δημόσια κοινωνικά αγαθά προσβάσιμα από όλους, δημοκρατικό έλεγχο και λογοδοσία, δικαιοσύνη και ανεμπόδιστη δημιουργικότητα. Γιατί, σύντροφοι και συντρόφισσες, ανήκουμε σε αυτή την κατηγορία των ανθρώπων που δεν υποστέλλουν το σύνθημα του σοσιαλισμού από τις σημαίες τους, στο όνομα ενός ηττοπαθούς και μοιρολατρικού δήθεν ρεαλισμού. Αλλά, επίσης, και αυτό είναι εξίσου σημαντικό, δεν υποστέλλουμε ούτε την καθημερινή πάλη, τη μάχη για βελτιώσεις και αλλαγές στο σήμερα, τη μάχη για μικρές και μεγάλες νίκες στο σήμερα, ακόμα και με τον κίνδυνο της ματαίωσης, στο όνομα μιας σοσιαλιστικής καθαρότητας μεταφυσικής που ομνύει στην επερχόμενη χιλιετή βασιλεία του Κυρίου. Και αν υπάρχει κάτι που έφερε κοντά τις δυνάμεις που συγκροτούμε αυτή τη συμμαχία, είναι η συνέπεια με την οποία υπηρετούμε αυτή την αντίληψη, ο καθένας με τις δικές του αναλύσεις και τις ειδικές του αναφορές, ήδη πριν από το 2015, που ήρθε στην επικαιρότητα ξανά αυτές τις τελευταίες ημέρες.

Θέλω λίγο να σταθώ σε αυτό το τελευταίο, για να ξεκαθαρίσω κάτι. Με τρόπο σχεδόν κωμικό, που δεν μπορεί να εξαπατήσει ούτε μικρά παιδιά για τις προθέσεις του, είδαμε τις τελευταίες εβδομάδες οικονομικά συμφέροντα και μιντιακούς ομίλους, να επιχειρούν να βγάλουν κατάλευκο από το πλυντήριο και να μας παρουσιάσουν ως μοναδική λύση για να αντιπαραταχθούμε στο καθεστώς Μητσοτάκη, το ίδιο αυτό καθεστώς που μέχρι πρότινος υποστήριζαν με λύσσα, τον άνθρωπο ο οποίος αποτελεί τον αρχιτέκτονα της ιστορικής ήττας της Αριστεράς, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στην Ευρώπη. Αυτόν που χρησιμοποίησε την κοινωνική οργή για να γίνει πρωθυπουργός και από αυτή τη θέση διέλυσε τις κοινωνικές προσδοκίες, πέταξε στα σκουπίδια τη μεγαλειώδη απόφαση του λαού στο Δημοψήφισμα της 5ης Ιούλη 2015, και στη συνέχεια με τη στήριξη των οικονομικών συμφερόντων και της Δεξιάς, νομοθέτησε τους πλειστηριασμούς πρώτης κατοικίας, εγκαθίδρυσε το Χρηματιστήριο Ενέργειας, ξεπούλησε τη δημόσια περιουσία στο ΤΑΙΠΕΔ, ιδιωτικοποίησε ό,τι πετούσε και ό,τι κολυμπούσε, άνοιξε στρατόπεδα κράτησης για πρόσφυγες στη Μόρια και αλλού επαναφέροντας τη βαρβαρότητα στην Ευρώπη μετά από 70 χρόνια, υπόγραψε και εφάρμοσε την Ευρω-τουρκική συμφωνία που αποτέλεσε την πρώτη παραβίαση της συνθήκης της Γενεύης, πάνω στην οποία πατάνε σήμερα οι Πλεύρηδες, αυτόν που έγινε ο πρώτος Έλληνας πρωθυπουργός που τόλμησε να υπογράψει στρατηγική αμυντική και εμπορική συμφωνία με το Ισραήλ και χαριεντίζονταν με τον σφαγέα Νετανιάχου αποκαλώντας τον «ο φίλος μου ο Μπίμπι». Αυτόν έρχονται και μας παρουσιάζουν σήμερα ως την εναλλακτική στον Μητσοτάκη και μας καλούν να στέρξουμε στην προσπάθεια επαναφοράς του. Τους απαντάμε να πάνε να δούνε αν ερχόμαστε. Περισσεύει το θράσος να προσπαθούν να μας παρουσιάσουν για σωτήρα τον νεκροθάφτη της Αριστεράς, όταν στάζει ακόμα το αίμα των εργαζομένων και των συνταξιούχων από τις πολιτικές του.

Έχω πει πολλές φορές αυτά τα δύο χρόνια, ότι στο ΜέΡΑ25 -και παίρνω το θάρρος να πω ότι αυτό ισχύει και για εσάς τους συμμάχους μας- δεν απορρίπτουμε τη λογική του μικρότερου κακού από κάποια μεταφυσική ανάγκη για καθαρότητα. Την απορρίπτουμε επειδή έχει αποδειχθεί ιστορικά ότι η λογική του μικρότερου κακού οδηγεί απευθείας στο μεγαλύτερο. Να γιατί, το κάλεσμά μας για διάλογο και ανασυγκρότηση της Αριστεράς και η ενωτική μας διάθεση είναι ανοιχτά, αλλά όχι δίχως όρους. Αποκλείουν όλες αυτές τις πολιτικές που οδήγησαν τον λαό σε πολιτική κατάθλιψη και την Αριστερά σε καθίζηση. Απορρίπτουν όλες αυτές τις πολιτικές που ρητά ή άρρητα, ξεκινούν από την παραδοχή ότι ο αντίπαλος έχει δίκιο. Ακούω καμιά φορά παλιούς συντρόφους και συντρόφισσες να λένε ότι «πρέπει να ξεπεράσουμε το τραύμα του ‘15». Λυπάμαι που θα τους απογοητεύσω, αλλά δεν υπάρχει κανένα τραύμα του ’15. Αυτό που υπάρχει είναι το τραύμα του ’25, οι συνέπειες αυτών των πολιτικών σήμερα πάνω στην κοινωνία και η αναπαραγωγή της ήττας. Ο διάλογος που έχει κιόλας ανοίξει λοιπόν στην Αριστερά, δεν μπορεί παρά να ξεκινά από τον τρόπο με τον οποίον αυτές οι πολιτικές θα ανατραπούν: πώς θα καταργηθεί το Χρηματιστήριο Ενέργειας και πώς θα εξασφαλιστεί ενέργεια δημόσια, φτηνή και οικολογική. Πώς θα ξαναγίνει δημόσιος, ασφαλής και σύγχρονος ο σιδηρόδρομος. Πώς θα σταματήσουν οι εξορύξεις, ακόμα και αυτές που έχουν ξεκινήσει. Πώς θα σπάσουμε τη συμφωνία που υπέγραψαν οι «φίλοι του Μπίμπι» με τους δολοφόνους του κράτους του Ισραήλ.

Η δυσαρέσκεια απέναντι στο καθεστώς Μητσοτάκη, σύντροφοι και συντρόφισσες, είναι υπαρκτή. Μπορέσαμε να το δούμε στις τεράστιες συγκεντρώσεις για τα Τέμπη. Μπορέσαμε όμως να δούμε επίσης και τις συνέπειες τις απουσίας πολιτικής κατεύθυνσης και οργανωμένων κοινωνικών υποκειμένων. Η συμμαχία μας θέλει να παρέμβει και να καλύψει αυτό το κενό. Τολμώ να πω ότι είμαστε σε μια φάση όπου ολοένα και περισσότεροι και περισσότερες αντιλαμβάνονται τη συμμαχία μας, την ενωτική πρωτοβουλία ΜέΡΑ25 | Ανατρεπτική Οικολογική Αριστερά ως το κύριο αντίβαρο στις πολιτικές που ασκούνται. Για εμένα είναι σαφές ότι βγαίνουμε και κερδισμένοι από τη στάση μας στις κινητοποιήσεις για τα Τέμπη, όταν ενωθήκαμε χωρίς επιφύλαξη με τον λαό, αλλά επιμείναμε στην πολιτική πρόταση για έναν δημόσιο, ασφαλή και οικολογικό σιδηρόδρομο ως αντίβαρο στα καρτέλ των αυτοκινητόδρομων. Και πρέπει να συνεχίσουμε να ανακατευόμαστε με τον λαό και την κοινωνία σε κάθε περίσταση, χωρίς στενομυαλά και ελιτίστικες λογικές, αλλά πάντα με το δικό μας περιεχόμενο τη δική μας πρόταση. Έτσι, ο λαός θα μας νιώσει σα μια δύναμη στο πλευρό του και θα ακούσει την πρότασή μας, χωρίς να αισθάνεται ότι απλά εργαλειοποιούμε την οργή του. Και αυτή είναι μια πρόταση παρέμβασης που την κάνουμε και στις υπόλοιπες δυνάμεις της Αριστεράς, καλώντας τις να συμμετάσχουν στο ενωτικό μας εγχείρημα. Ήμασταν μαζί στις διαδηλώσεις για την Παλαιστίνη, ήμασταν μαζί στην πρωτοβουλία για το March to Gaza, αύριο θα είμαστε μαζί στις πλατείες της Κρήτης ενάντια στον ρατσιστικό οχετό και την ακροδεξιά κυβερνητική πολιτική. Και μπορούμε να είμαστε μαζί και στο εγχείρημα για την αναγέννηση μιας Αριστεράς που να σηματοδοτεί πραγματικά την πολιτική έκφραση της κοινωνικής αντιπολιτευτικής κίνησης και τη ρήξη.

Σύντροφοι και συντρόφισσες, δεν υπάρχει αμφιβολία, ζούμε σε σκοτεινούς καιρούς. Για όσες και όσους ζήσαμε από μέσα την κινηματική και αριστερή άνοιξη της προηγούμενης δεκαετίας, η ιδέα ότι πρέπει να αναμετρηθούμε με τη σημερινή κατάσταση, είναι συχνά εξουθενωτική. Για όσες και όσους εντάχθηκαν αυτή την τελευταία δεκαετία, η διαρκής αίσθηση της ήττας καταλήγει ενίοτε να εξουδετερώνει την ενέργεια και τη δράση. Όμως είμαστε εδώ. Και είμαστε δυνατότερες και δυνατότεροι από έναν χρόνο πριν. Γιατί μέσα μας γνωρίζουμε ότι παρά την κούραση και τις απογοητεύσεις, δεν υπάρχει μεγαλύτερη ικανοποίηση από το να βλέπεις το πρώτο φως που χαράζει στο σκοτάδι. Και είμαστε εδώ για να σκάψουμε και να φέρουμε αυτό το φως.

Σας ευχαριστώ.

Θέλεις να μαθαίνεις για τις δράσεις του ΜεΡΑ25; Γράψου εδώ.