Ανακοίνωση του Τομέα Ισότητας Φύλου & ΛΟΑΤΚΙ+:
Πέντε χρόνια υποχρεωτικής συνεπιμέλειας: Ο νόμος Τσιάρα εκθέτει παιδιά και γυναίκες σε κίνδυνο.
Πέντε χρόνια μετά την ψήφιση του νόμου της υποχρεωτικής συνεπιμέλειας, οι ολέθριες συνέπειές του είναι πλέον κάτι παραπάνω από εμφανείς στην καθημερινότητα των παιδιών και των γυναικών. Βλέπουμε παιδιά να εξαναγκάζονται να διατηρούν επαφή με τον κακοποιητή τους. Βλέπουμε γυναίκες να εκβιάζονται μέσω της επιμέλειας των παιδιών τους και κακοποιητικούς πρώην συντρόφους να εργαλειοποιούν τη συνεπιμέλεια ως μέσο συνέχισης της έμφυλης βίας, του ελέγχου και της εξουσίας πάνω στη ζωή τους. Η γυναικοκτονία της Βασιλικής στην Καλαμάτα ανέδειξε, με τον πιο τραγικό τρόπο, πώς η υποχρεωτική συνεπιμέλεια μπορεί να μετατραπεί σε εργαλείο εκφοβισμού και ελέγχου από τον κακοποιητή.
Στα παραπάνω έρχεται να προστεθεί και η πρόσφατη απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, σύμφωνα με την οποία, από τον Σεπτέμβριο του 2026, ένα βρέφος μόλις εννέα μηνών θα καλείται να μετακινείται διαρκώς ανάμεσα στον Βόλο, όπου διαμένει με τη μητέρα του, και την Αθήνα, όπου ζει ο πατέρας του, προκειμένου να εφαρμόζεται το πρόγραμμα επικοινωνίας. Σαν να μην έφτανε αυτό, η ίδια δικαστική απόφαση υποχρεώνει τη μητέρα να καλύπτει και τα έξοδα μετακίνησης του πατέρα.
Η απόφαση αυτή δεν επιβαρύνει μόνο το βρέφος. Επιβαρύνει δυσανάλογα και τη μητέρα, η οποία, ενώ εξακολουθεί να επωμίζεται τη βασική ευθύνη της καθημερινής φροντίδας ενός βρέφους, καλείται να οργανώνει συνεχείς μετακινήσεις, να προσαρμόζει την εργασία και ολόκληρη την καθημερινότητα της στις επιταγές μιας εξαντλητικής δικαστικής ρύθμισης και να αναλαμβάνει ακόμη και πρόσθετο οικονομικό βάρος. Η μητρότητα μετατρέπεται έτσι σε πεδίο οικονομικής, ψυχικής και πρακτικής εξουθένωσης, στο όνομα μιας επίπλαστης «ισότητας» των δύο γόνεων, που αγνοεί τόσο τις πραγματικές ανάγκες των παιδιών όσο και την άνιση κατανομή της φροντίδας.
Ο νόμος της υποχρεωτικής συνεπιμέλειας αντιμετωπίζει τα παιδιά ως αντικείμενα διαμοιρασμού και όχι ως ανθρώπους με ανάγκες, συναισθήματα και δικαίωμα σε μια ασφαλή και σταθερή καθημερινότητα. Τα παιδιά, και ιδιαίτερα τα βρέφη, δεν έχουν ανάγκη από «μοιρασμένο χρόνο», αλλά από σταθερότητα, ασφάλεια και συνέχεια στη φροντίδα τους. Έχουν ανάγκη από ένα ασφαλές και προβλέψιμο περιβάλλον, που θα προάγει την ομαλή ψυχοκοινωνική τους ανάπτυξη. Ο πρωταρχικός δεσμός προσκόλλησης ανάμεσα στο βρέφος και τον βασικό φροντιστή του είναι η πρώτη και πιο κρίσιμη συναισθηματική σύνδεση, η οποία καθορίζει την ψυχική υγεία, το αίσθημα ασφάλειας και τη μετέπειτα κοινωνική ανάπτυξη του παιδιού. Καμία ίση κατανομή χρόνου μεταξύ των δύο γονέων δεν μπορεί να υπερισχύει του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού.
Ο νόμος της υποχρεωτικής συνεπιμέλειας δεν είναι παιδοκεντρικός, ούτε προστατεύει τα δικαιώματα των παιδιών. Αντίθετα, τα αφήνει έκθετα στην κακοποίηση. Ακόμη, πρόκειται για έναν νόμο που διέπεται από βαθύ μισογυνισμό, καθώς υποβαθμίζει την πραγματικότητα της έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας και μεταφέρει στις γυναίκες το βάρος της διαρκούς επικοινωνίας ακόμη και με τους κακοποιητές τους. Αντί να διαμορφώνει ένα ασφαλές πλαίσιο προστασίας τόσο για τα παιδιά όσο και για τις μητέρες, δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε η συνεπιμέλεια να μετατρέπεται σε εργαλείο συνέχισης του ελέγχου και της κακοποίησης μετά τον χωρισμό.
Ως Τομέας Ισότητας Φύλου και ΛΟΑΤΚΙ+ του ΜέΡΑ25 απαιτούμε την άμεση κατάργηση του νόμου της υποχρεωτικής συνεπιμέλειας και τη θέσπιση ενός πραγματικά παιδοκεντρικού οικογενειακού δικαίου, που θα προστατεύει πρώτα και πάνω απ’ όλα τα παιδιά και τις γυναίκες από κάθε μορφή βίας, καταπίεσης και ελέγχου. Απαιτούμε, τη δημιουργία ειδικών Δικαστηρίων για την Οικογένεια και την υποχρεωτική διαβούλευση με τις φεμινιστικές οργανώσεις για όλες τις αποφάσεις που λαμβάνονται σε κοινοβουλευτικό πλαίσιο και οι οποίες αφορούν κοινωνικά και πολιτικά τις γυναίκες.
Θέλεις να μαθαίνεις για τις δράσεις του ΜεΡΑ25; Γράψου εδώ.
