Η ομιλία της ενεργής στον χώρο των οικολογικών κινημάτων και ανένταχτης Δέσποινας Σπανούδη στην κεντρική πολιτική εκδήλωση της συμμαχικής παράταξης ΜέΡΑ25 Ενωτική Αριστερά στον κινηματογράφο Τριανόν, την Τετάρτη 3 Ιουνίου 2026.
Βίντεο της ομιλίας:
Ολόκληρη η ομιλία της Δέσποινας Σπανούδη:
Ξεκινώντας θέλω να πω ένα αντίο στην αγαπημένη Ελένη Πορτάλιου, που χθες το πρωί μάθαμε τον θάνατο της και αμέσως μετά εκατοντάδες άνθρωποι και συλλογικότητες ένοιωσαν την ανάγκη να την αποχαιρετήσουν, μέσα από δικές τους αναμνήσεις και βιώματα με αυτή την τόσο πολυεπίπεδη, ακούραστη και αυθεντική παρουσία. Αντίο Ελένη.
Προέρχομαι από τον χώρο των κινημάτων και ειδικότερα από τον χώρο των λεγόμενων περιβαλλοντικών κινημάτων. Και λέω λεγόμενων γιατί στην πραγματικότητα τα περισσότερα περιβαλλοντικά κινήματα στην Ελλάδα και παγκόσμια, είναι αντισυστημικά στον πυρήνα τους. Και αν δεν είναι στο ξεκίνημα τους, μετατρέπονται στην πορεία. Είναι δεδομένο ότι σχέση του καπιταλισμού με τη φύση είναι αντίστοιχη με τη σχέση του με την εργασία. Υπερεκμετάλλευση, απόσπαση κέρδους ακόμη και από τις κρίσεις που δημιουργεί και ξεφόρτωμα των απόβλητων αυτής της διαδικασίας. Τα σπουδαιότερα σε ένταση και διάρκεια περιβαλλοντικά κινήματα των τελευταίων δεκαετιών στην Ελλάδα αφορούν ακριβώς την επέλαση εθνικών και πολυεθνικών ομίλων επάνω βασικά περιβαλλοντικά αγαθά. Ενδεικτικά θα αναφέρω δύο.
Στην ενέργεια που στον δρόμο για την ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ και την μετατροπή της χώρας σε πεδίο δράσης ενεργειακών συμφερόντων έχουν ανοίξει όλη τη βεντάλια της ενεργειακής κερδοφορίας: από την παραχώρηση των κοιτάσματων λιγνίτη και των ερευνών για υδρογονάνθρακες μέχρι τους διακρατικούς αγωγούς, την ηλεκτρική διασύνδεση, τη μεταφορά του αμερικάνικου LNG, τα εργοστάσια φυσικού αερίου, την κατάληψη βουνών, γης και ποταμών με εγκαταστάσεις ΑΠΕ. Ιδιώτες καταναλώνουν το ενεργειακό δυναμικό και την ελληνική φύση κερδοσκοπώντας επάνω στο ρεύμα και τα καύσιμα και απομυζώντας την κοινωνία.
Στο νερό που εδώ και πάνω από τρεις δεκαετίες επιχειρούν να ιδιωτικοποιήσουν, συναντώντας ωστόσο μια σθεναρή κοινωνική αντίσταση που μέχρι σήμερα έχει κατορθώσει να αποτρέψει αυτή την εφιαλτική προοπτική. Για να συνεχίσει να τροφοδοτεί τους μεγάλους ομίλους, η κυβέρνηση σχεδιάζει φαραωνικά έργα με ανυπολόγιστες οικολογικές και κοινωνικές επιπτώσεις με το πρόσχημα της λειψυδρίας.
Απέναντι σε όλα τα μεγάλα περιβαλλοντικά προβλήματα, υπάρχουν κινηματικές απαντήσεις και προτάσεις που συχνά το μεγαλύτερο μέρος του κόσμου της Αριστεράς αγνοεί, παρότι από το περιβάλλον αντλούμε τα μέσα της επιβίωσής μας. Οι περισσότεροι ακτιβιστές που διώκονται και δολοφονούνται στον κόσμο, είναι άνθρωποι που υπερασπίζονται περιβαλλοντικά αγαθά είτε πρόκειται για τα δάση του Αμαζονίου είτε για το Δέλτα του Νίγηρα, τη λίμνη Βικτώρια, το τρίγωνο του λιθίου ή την περιοχή των Μαπούτσε στην Αργεντινή και δεκάδες άλλα ενεργά μέτωπα από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη ως ακόμη και την Κίνα.
Ο πλανήτης φλέγεται τόσο από τις ειρηνικές όσο και από τις πολεμικές δραστηριότητες του καπιταλισμού. Και πλέον, στον παγκόσμιο ανταγωνισμό αναδύεται ένα νέο πρότυπο, η απόλυτη φυγή από κάθε έλεγχο και μέτρο, η εκπλήρωση των πιο άγριων υποσχέσεων της θεολογίας της αγοράς – όπως έγραψε ένας φίλος. Από τη Γάζα, μέχρι τη Λατινική Αμερική, από τις Φιλιππίνες και την Ινδία ως την Αλβανία και την Ελλάδα, με ξεριζωμό ή με επιθετικές εξαγορές και ιδιοποίηση εκτάσεων, ΗΠΑ και Ισραήλ ανοίγουν τη νέα εποχή της αποικιοκρατίας, ένα νέο μοντέλο, την απάντηση στο μοντέλο της Κίνας.
Αν για την αριστερά του πρώτων δεκαετιών του 20ου αιώνα, κεντρικό ζήτημα ήταν η αντίσταση στον φασισμό, για την αριστερά σήμερα, η αντίσταση στον σιωνισμό και τον ολοκληρωτισμό είναι ακόμη πιο κρίσιμη. Γιατί αυτό που διακυβεύεται είναι αφενός η πλανητική κατάρρευση και αφετέρου η πλανητική κυριαρχία ολοκληρωτικών συστημάτων.
Το ερώτημα αν υπάρχει Αριστερά έχει πολλές αναγνώσεις. Αριστερά υπάρχει μέσα στα περιβαλλοντικά κινήματα που με τον πολυσυλλεκτικό τους χαρακτήρα γύρω από επιμέρους αιτήματα, βρίσκουν τον δρόμο των ευρύτερων συνεργασιών που είναι αναγκαίες για να πετύχουμε οτιδήποτε. Όλοι έχουμε απόψεις, κάνουμε κριτικές, ψάχνουμε προτάσεις, αναθεωρούμε στάσεις. Με όσους δεν είμασταν χθες, θα βρεθούμε αύριο γιατί αυτό κάνουν οι άνθρωποι που δίνουν το παρόν, βγαίνουν μπροστά και συνεχίζουν.
Αριστερά χωρίς πράξη, εκφυλίζεται γρήγορα σε κουραστικές διαδικασίες, χαοτικές πελαγοδρομήσεις, ανούσιους καυγάδες. Ότι και αν είμαστε, σε όποιο σημείο και αν βρισκόμαστε, υπάρχουμε. Και η απάντηση στο ερώτημα βρίσκεται στην κίνηση, στη δράση, στον δρόμο που γεννιούνται οι συνειδήσεις. Εκεί που τα ρυάκια ενώνονται και γίνονται ποτάμια.
Θέλεις να μαθαίνεις για τις δράσεις του ΜεΡΑ25; Γράψου εδώ.
