Ανακοίνωση της Νεολαίας ΜέΡΑ25:
“Δεν είναι αργία, είναι απεργία”. Με τη φράση αυτή, εδώ και πάνω από έναν αιώνα η εργατική τάξη διεκδικεί την 1η Μάη, όχι ως μια ακόμα «μέρα ξεκούρασης», αλλά ως ημέρα μνήμης, συνειδητοποίησης κι αγώνα. Από το Σικάγο του 1886 μέχρι σήμερα, η Πρωτομαγιά δεν είναι μια επέτειος που ανήκει στο παρελθόν — είναι μια ζωντανή υπενθύμιση ότι τίποτα δεν χαρίστηκε και τίποτα δεν είναι δεδομένο.
Και αν κάποιος βρίσκει την παραπάνω δήλωση κοινότοπα επαναλαμβανόμενη, αν πιστεύει ότι αυτά ανήκουν σε μια άλλη εποχή, αρκεί να κοιτάξει τι συμβαίνει σήμερα. Αρκεί να ανοίξει τα μάτια και να κοιτάξει γύρω του.
Τον τελευταίο λοιπόν χρόνο μόνο, στο «διαμάντι» του νεοφιλελεύθερου real estate, το Ελληνικό –ή σε άπταιστα ελληνικά “The Ellinikon”–, καταγράφονται αλλεπάλληλα εργατικά «ατυχήματα», με αποκορύφωμα τον θάνατο του 27χρονου Αχμέντ στις 6 Δεκέμβρη. Ένας άνθρωπος που δούλευε Σάββατο, παρότι η ίδια η Συλλογική Σύμβαση στον κλάδο των κατασκευών ορίζει πενθήμερη εργασία. Η εταιρεία δήλωσε ότι «τηρεί τη νομοθεσία». Και πράγματι — τηρεί τη νομοθεσία που φτιάχτηκε ακριβώς για να τηρείται: τον νόμο 5053/2023 (γνωστό κι ως νόμο Γεωργιάδη). Τον νόμο που οι ίδιες οι εταιρείες κατέβασαν για ψήφιση, μέσω των αντιπροσώπων τους στην Βουλή. Τον νόμο που δεν γράφτηκε για να προστατεύει τους εργαζόμενους, αλλά για να νομιμοποιεί τις απαιτήσεις των εργοδοτών.
Η ίδια εικόνα επαναλαμβάνεται παντού. Στις 26 Γενάρη, πέντε εργαζόμενες βρίσκουν τον θάνατο κατά τη διάρκεια της εργασία τους, στο περίφημο εργοστάσιο « Βιολάντα» . Πέντε γυναίκες, πέντε μητέρες που δούλευαν νυχτερινή βάρδια για να μπορούν να είναι με τα παιδιά τους κατά τη διάρκεια της ημέρας. Και ενώ οι ζωές τους χάθηκαν τόσο τραγικά και βάρβαρα με αποκλειστική ευθύνη της εταιρείας, η πρώτη αντίδραση της κυβέρνησης δεν ήταν η απόδοση ευθυνών, αλλά η υπεράσπιση της εταιρείας -μέσω του Υπουργού Εργοδοσίας Άδωνι Γεωργιάδη- . Γιατί αυτό είναι το σύστημα: όταν πεθαίνει ο εργαζόμενος, φταίει η «κακιά στιγμή». Όταν κερδίζει η ίδια εταιρεία, γράφουμε διθυραμβικά σχόλια για την «ανάπτυξη» και την υγιή επιχειρηματικότητα.
Στον κλάδο των delivery, η κατάσταση είναι ακόμα πιο ωμή. Νέοι άνθρωποι —19, 24 χρονών— σκοτώνονται εν ώρα εργασίας, μέσα σε κακοκαιρία, με εξαντλητικά ωράρια, χωρίς καμία ουσιαστική προστασία. Και όμως, βαφτίζονται «συνεργάτες» για να μην έχουν δικαιώματα. Και τα εργατικα τους ατυχήματα βαφτίζονται «τροχαία».Η εργοδοσία δεν είναι πια μόνο ο εργοδότης. Είναι ο αλγόριθμος. Είναι το rating, ο χρόνος παράδοσης, η πίεση για το επόμενο δρομολόγιο. Είναι ένα σύστημα που μετατρέπει τον εργαζόμενο σε αναλώσιμο δεδομένο.
Αυτή είναι η πραγματικότητα που ζει σήμερα η νεολαία. Μια γενιά που δουλεύει χωρίς σταθερότητα, χωρίς συλλογικές συμβάσεις, χωρίς προοπτική. Και μέσα σε αυτή την πραγματικότητα μας πουλάνε ένα πολύ συγκεκριμένο αφήγημα: ότι η λύση είναι ατομική. Ότι «αν είσαι καλός», «αν προσπαθήσεις», «αν ξεχωρίσεις», θα πας μπροστά. Μόνο που αυτό το αφήγημα είναι ψευδεπίγραφο. Γιατί η πίεση στην αγορά εργασίας δεν είναι ατομική — είναι συλλογική και έρχεται από τη μεριά της προσφοράς. Πάντα θα υπάρχει κάποιος που θα δεχτεί λιγότερα, κάποιος που θα δουλέψει περισσότερο, κάποιος που θα πάρει τη θέση σου.
Το παράδειγμα είναι απλό. Αν ένας διανομέας ζητήσει καλύτερο ωρομίσθιο, απλώς θα αντικατασταθεί από τον επόμενο στη σειρά — όσο «καλός» κι αν είναι. Αν όμως οργανωθούν όλοι μαζί, αν διεκδικήσουν συλλογικά, τότε και μόνο τότε αλλάζει κάτι. Τότε ανεβαίνει το ωρομίσθιο. Τότε μπαίνουν κανόνες. Τότε σώζονται ζωές.
Το ίδιο ισχύει και στα επαγγέλματα της λεγόμενης «πνευματικής εργασίας». Εκεί το αφήγημα είναι πιο εκλεπτυσμένο: «επένδυσε στον εαυτό σου», «χτίσε καριέρα», «θα ανταμειφθείς». Και όμως, καταλήγουμε να δουλεύουμε με μισθούς που είναι το ένα τέταρτο αυτών που δίνονται στο εξωτερικό, σε χώρες όπου το κόστος ζωής είναι λιγότερο από διπλάσιο. Δεν είναι θέμα ικανοτήτων. Είναι θέμα συσχετισμών δύναμης. Και αυτοί οι συσχετισμοί αλλάζουν μόνο συλλογικά.
Γι’ αυτό η Πρωτομαγιά είναι μια βαθιά και αναγκαία υπενθύμιση: ότι η ατομική διαδρομή, όσο κι αν προβάλλεται, δεν αρκεί για να προστατεύσει κανέναν. Ενώ η συλλογική δράση, η οργάνωση και η διεκδίκηση δεν βελτιώνουν απλώς τη ζωή — την κάνουν βιώσιμη. Κυριολεκτικά.
Είτε λοιπόν δουλεύουμε στο εργοστάσιο, στο λιμάνι, στο χωράφι, είτε μέσα από το σπίτι μας σε απομόνωση από τους συναδέλφους μας, είτε στο γραφείο, είτε πάνω στο μηχανάκι με καύσωνες και χιόνια δεν ξεχνάμε ότι εμείς αποτελούμε την πραγματική παραγωγική δύναμη της κοινωνίας.
Δεν ξεχνάμε ότι απέναντι στην κανονικοποίηση της εκμετάλλευσης, η απάντηση δεν μπορεί να είναι «να γίνουμε καλύτεροι εργαζόμενοι». Είναι να γίνουμε πιο δυνατοί μαζί.
Θέλεις να μαθαίνεις για τις δράσεις του ΜεΡΑ25; Γράψου εδώ.
