Αμερικανικά Πανεπιστήμια και η κατάλυσή τους από την κυβέρνηση Trump

Αρθρα - Αναδημοσιεύσεις
08 Αυγ, 2025
Αναδημοσίευση από DiEM25

Αυτό το δοκίμιο δημοσιεύεται ανώνυμα από μέλη του MέΡΑ25 που ζουν και εργάζονται στις ΗΠΑ. Παρά τη νόμιμη διαμονή τους, αντιμετωπίζουν κίνδυνο διώξεων λόγω της αυταρχικής πολιτικής της κυβέρνησης Τραμπ —από αυθαίρετες συλλήψεις έως απελάσεις— επειδή το κράτος τιμωρεί κάθε κριτική ως «αντικοινωνική». Η ανωνυμία δεν είναι επιλογή, αλλά ανάγκη: η ελευθερία έκφρασης υποβαθμίζεται σε μια χώρα που περηφανεύεται για τη δημοκρατία της. Οι συγγραφείς, με επιστημονικό και ηθικό αντικείμενο, καταγγέλλουν τη συμφιλίωση των πανεπιστημίων με τον καπιταλισμό και τον αυταρχισμό. Στεκόμαστε δίπλα τους, σεβόμενοι τον φόβο τους, αλλά αδιάλλακτοι στην καταπολέμηση κάθε καταπίεσης.

(Ο συγγραφέας επιθυμεί να παραμείνει ανώνυμος ως μέσο προστασίας από αντίποινα για τις απόψεις που εκφράζονται σε αυτό το δοκίμιο.)


Για να ριζώσει ο αυταρχισμός, οι δημοκρατικοί θεσμοί πρέπει να υποταχθούν. Αυτή είναι μια αρχή που ο Ντόναλντ Τραμπ κατανοεί καλά, καθώς προσπαθεί να υποδουλώσει τα καλύτερα αμερικανικά πανεπιστήμια. Η δικαιολογία του για τον πόλεμο εναντίον των πανεπιστημίων είναι η αδυναμία τους να σταματήσουν τον αντισημιτισμό· το όπλο του είναι η κρατική χρηματοδότηση έρευνας. Στην πραγματικότητα, ο αντισημιτισμός είναι ένας υποκατάστατος για την αριστερή πολιτική, που βρίσκει έκφραση στις πανεπιστημιουπόλεις, ακριβώς επειδή τα αμερικανικά πανεπιστήμια έχουν διαφυλάξει δημοκρατικές αξίες, όπως την ελευθερία του λόγου, την ελευθερία της έρευνας, τον πλουραλισμό, τη συζήτηση και την ανοχή σε αντίθετες απόψεις.

Παρόλο που η συμπεριφορά του Τραμπ απέναντι στα πανεπιστήμια Columbia, Harvard, Princeton, Pennsylvania, Brown και δεκάδες άλλα θεωρείται ευρέως απειλή για την αμερικανική κοινωνία, λιγότερο αναγνωρίζεται ότι τα πανεπιστήμια εδώ και καιρό λειτουργούν με τρόπους που τώρα τα καθιστά ευάλωτα σε έναν αυταρχικό ηγέτη. Μια οικονομική ανάλυση αποκαλύπτει τη δύναμη του Τραμπ επί των πανεπιστημίων και την αδυναμία τους να προστατευτούν από αυτόν.

Τα πανεπιστήμια βασίζονται σε δισεκατομμύρια δολάρια κρατικής χρηματοδότησης για να διεξάγουν έρευνα που δημιουργεί, φαινομενικά, δημόσια αγαθά, όπως σωτήριες θεραπείες για ασθένειες. Αλλά μόλις ανακαλυφθούν στα πανεπιστημιακά εργαστήριά, αυτά τα δημόσια αγαθά συχνά μετατρέπονται σε ιδιωτικά, καθώς τα πανεπιστήμια παρέχουν άδειες χρήσης της πνευματικής τους ιδιοκτησίας σε εταιρείες που εμπορεύονται τις τεχνολογίες. Για παράδειγμα, η αμερικανική κυβέρνηση επένδυσε δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια, για πολλά χρόνια, στην έρευνα που οδήγησε στην ανάπτυξη του εμβολίου mRNA κατά της COVID-19. Ωστόσο, ιδιωτικές φαρμακευτικές εταιρείες απέκοψαν τα κέρδη κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Οι ηγέτες των πανεπιστημίων προσπάθησαν να προστατευτούν από την επίθεση του Τραμπ υποστηρίζοντας ότι η πάγωση των κρατικών επιχορηγήσεων απειλεί ουσιώδεις επιστημονικές προόδους. Αυτός ο ισχυρισμός, που τα πανεπιστήμια κάνουν δημόσια για να υπερασπιστούν το έργο τους, είναι μόνο μερικώς αληθής. Αυτό που παραβλέπεται είναι ο ρόλος των πανεπιστημίων στη χρήση δημόσιων χρημάτων για την εμπλουτισμό εταιρειών, μερικές από τις οποίες υποστηρίζουν ανοιχτά τον Τραμπ. Η Tesla του Έλον Μασκ είναι το πιο εντυπωσιακό παράδειγμα μιας τέτοιας εταιρείας. Η Tesla έχει επωφεληθεί εδώ και καιρό από κρατικά χρηματοδοτούμενη πανεπιστημιακή έρευνα για ηλεκτρικά οχήματα και τεχνολογία μπαταριών. Υπάρχουν αμέτρητες τέτοιες διασυνδέσεις μεταξύ κυβέρνησης, πανεπιστημίων και εταιρειών, συμπεριλαμβανομένης της εμφάνισης παγκοσμίως διαδεδομένων τεχνολογιών, όπως το διαδίκτυο.

Τα αμερικανικά πανεπιστήμια, επίσης, έχουν θυσιάσει την ηθική τους εξουσία για τα οικονομικά τους συμφέροντα. Αυτή η ανταλλαγή ήταν πλήρως ορατή από τότε που το Ισραήλ ξεκίνησε τη γενοκτονία των Παλαιστινίων στη Γάζα τον Οκτώβριο του 2023. Τα περισσότερα από τα πανεπιστήμια στο στόχαστρο του Τραμπ απέρριψαν τις απαιτήσεις των φοιτητών να αποχωρήσουν από εταιρείες, όπως οι κατασκευαστές όπλων, που ωφελούνται από τον πόλεμο του Ισραήλ, επειδή τα πανεπιστήμια θεώρησαν σημαντικότερο να προστατέψουν τα οικονομικά τους συμφέροντα παρά να αποστασιοποιηθούν από ένα έγκλημα πολέμου. Τα πανεπιστήμια είχαν κάνει παρόμοιες ανταλλαγές στο παρελθόν, αρνούμενα να διακόψουν τις επενδυτικές τους σχέσεις με τη Νότια Αφρική κατά τη διάρκεια του απαρτχάιντ, και ξανά όταν κλήθηκαν να αποχωρήσουν από εταιρείες ορυκτών καυσίμων. Το γεγονός ότι αυτά τα ελίτ πανεπιστήμια διοικούνται και εξαρτώνται από τη φιλανθρωπία πλούσιων αποφοίτων βοηθά να κατανοήσουμε γιατί προτεραιότητα έχουν οι επενδυτικοί τους λογαριασμοί και όχι οι ακαδημαϊκές τους αποστολές.

Η επίθεση στα πανεπιστήμια ξεκίνησε με το Columbia, όταν η κυβέρνηση Τραμπ πάγωσε επιχορηγήσεις ύψους 400 εκατομμυρίων δολαρίων. Τις επόμενες ημέρες, μια ατμόσφαιρα φόβου επικράτησε σε άλλες πανεπιστημιουπόλεις, καθώς ανάμεναν τη σειρά τους. Στην πανεπιστήμιο όπου βρίσκομαι μπορούσε κανείς να αντιληφθεί την αμυντική στάση, τον φόβο μην τραβήξουν την προσοχή του τυράννου.

Ο φόβος, και η αυτολογοκρισία που απορρέει από αυτόν, ήταν ήδη διαδεδομένα στα πανεπιστημιακά ιδρύματα και γίνονταν ανεκτά από τις διοικήσεις τους μετά την επίθεση του Ισραήλ στη Γάζα. Εκτός από τους διαμαρτυρόμενους φοιτητές, οι περισσότεροι από εμάς που θεωρούμε τον πόλεμο άδικο έχουμε παραμείνει σιωπηλοί, μήπως κατηγορηθούμε ψευδώς για αντισημιτισμό.

Βέβαια, αρκετά από τα πανεπιστήμια που δέχονται επίθεση έκαναν περισσότερα από το να ανεχθούν αυτήν την ψευδή αφήγηση. Κατέπνιξαν το φοιτητικό κίνημα διαμαρτυρίας· παρέμειναν σιωπηλά όταν τα προσωπικά δεδομένα φοιτητών δημοσιεύτηκαν ως αντίποινα για την υποστήριξή τους στην παλαιστινιακή απελευθέρωση· ενίσχυσαν την προπαγάνδα ότι η κριτική του αποικιακού έργου του Ισραήλ ισοδυναμούσε με αντισημιτισμό.

Και συνεχίζουν να το κάνουν και σήμερα. Το Cornell, για παράδειγμα, ακύρωσε μια εμφάνιση της Kehlani, επειδή έχει εκφραστεί ανοιχτά κατά της γενοκτονίας στη Γάζα. Το Cornell έφτασε στο σημείο να επικαλεστεί τη χρήση της λέξης «ιντιφάντα» στους στίχους της Kehlani ως ένδειξη της υποτιθέμενης αντισημιτικής της στάσης. Το γεγονός ότι κάθε λαός έχει το δικαίωμα να αντιστέκεται στους κατακτητές του δεν είχε καμία σημασία.

Είναι βαθιά ειρωνικό ότι ο Τραμπ έχει χαρακτηρίσει τα πανεπιστήμια ως αντισημιτικά, μαρξιστικά και αντιπατριωτικά. Για είκοσι χρόνια, έχω ανήκει σε πολλά από τα πανεπιστήμια στον κατάλογό του. Αυτό που έχω παρατηρήσει είναι μια πολύ διαφορετική πραγματικότητα: αμέτρητοι Εβραίοι μελετητές και επιστήμονες μεταξύ των μελών του διδακτικού προσωπικού· το πανεπιστήμιο ως καταφύγιο μιας ανίσχυρης ακαδημαϊκής Αριστεράς· και μια συντριπτική πλειοψηφία ελιτιστών φιλελεύθερων και συντηρητικών, που υιοθετούν τον καπιταλισμό, συμπεριλαμβανομένης της ιδιωτικοποίησης δημοσίως χρηματοδοτούμενων ερευνών, τον κορπορατισμό, και που είναι ιδεολογικά και υλικά δεμένοι με το status quo.

Αυτή η πλειοψηφία, έχει πάντοτε τηρήσει τους κανόνες, βρίσκεται τώρα σε απώλεια απέναντι στον αυταρχισμό. Αυτοί είναι άνθρωποι που, από όσο μπορώ να παρατηρήσω, δεν έχουν ιδέα πώς να αντιμετωπίσουν έναν Αμερικανό πρόεδρο που θέτει τους δικούς του μη δημοκρατικούς κανόνες. Μερικοί από αυτούς φαίνεται να περιμένουν να περάσει ο εφιάλτης· οι περισσότεροι περιφέρονται σαστισμένοι.

Η άρνηση του Harvard να υποταχθεί στον έλεγχο του πανεπιστημίου από την κυβέρνηση Τραμπ ενθάρρυνε αυτούς τους ανθρώπους και ευρύτερα τη φιλελεύθερη τάξη. Στην αντίσταση του Harvard βρήκαν ελπίδα απέναντι στον αυταρχισμό και ίσως να έχουν δίκιο. Όμως αυτό που επιδιώκουν οι φιλελεύθεροι είναι την επιστροφή στο υπάρχον καθεστώς.

Η λανθασμένη τους υπόθεση –που τώρα έχει εκτεθεί– ήταν ότι η έρευνα και η πανεπιστημιακή δραστηριότητα μπορούσαν να διατηρηθούν από πλουτοκρατικά πανεπιστήμια σε ένα καπιταλιστικό σύστημα, που δεν μπορεί να διαφυλάξει ούτε τη δημοκρατία ούτε την ηθική. Όσο τα μέλη του συστήματος τηρούν τους ίδιους κανόνες, τα πανεπιστήμια μπορούν να διατηρήσουν την ανεξαρτησία τους. Οι κανόνες ήταν ότι τα πανεπιστήμια ήταν γρανάζια του καπιταλισμού, θεσμοί που αναπαρήγαγαν τη δύναμη του συστήματος, πεδία εκπαίδευσης για την επόμενη γενιά πλουτοκρατών. Ο Τραμπ, ο ίδιος απόφοιτος του University of Pennsylvania, έχει παραβεί τους κανόνες, εστιάζοντας στις ευαισθησίες του συστήματος. Τα πανεπιστήμια του το έκαναν εύκολο.

Θέλεις να μαθαίνεις για τις δράσεις του ΜεΡΑ25; Γράψου εδώ.

Μετάβαση στο περιεχόμενο