ΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ
Η δικαιοσύνη σε μια δημοκρατική πολιτεία είναι ανεξάρτητη. Οι δικαστικοί λειτουργοί κατά την άσκηση των καθηκόντων τους υπόκεινται μόνο στο Σύνταγμα και τους νόμους. Αναγκαία προϋπόθεση κάθε δημοκρατίας που σέβεται τον εαυτό της είναι οι δικαστικοί της λειτουργοί να απολαμβάνουν λειτουργική και προσωπική ανεξαρτησία ώστε να συμβάλλουν στην απονομή δικαιοσύνης με κοινωνική ευαισθησία. Δικαιοσύνη που δεν εκδικείται, που προασπίζεται τα ατομικά, πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα των πολιτών, που συμβάλλει στην προάσπιση του δημόσιου χώρου, του δημοσίου συμφέροντος και στην επέκταση των αξιών κοινωνικής δικαιοσύνης.
Ωστόσο στην πράξη όλα τα παραπάνω υπονομεύονται. Η επιλογή της ηγεσίας των δικαστηρίων ουσιαστικά γίνεται από την εκτελεστική εξουσία. Η δικαστική ιεραρχία ανταποδίδει την εύνοια της κυβερνητικής επιλογής με ποικίλους, εμφανείς και αφανείς τρόπους (π.χ. μη έγκαιρη διαβίβαση δικογραφιών που αφορούν ποινικές ευθύνες πολιτικών προσώπων, εγκύκλιοι, ιεραρχικές εντολές, επιλεκτικές έρευνες δικαστικών προσώπων.Από την άλλη, η Ελλάδα κατέχει μία από τις πρώτες θέσεις ανάμεσα στα 47 κράτη του Συμβουλίου της Ευρώπης αναφορικά με τις καταδίκες που της επιβλήθηκαν από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου λόγω παραβιάσεων της αρχής της δίκαιης δίκης και, ειδικότερα, της εύλογης διάρκειάς της, αφού από το 1997 και εφεξής η Ελλάδα έχει καταδικαστεί σε περισσότερες από 360 υποθέσεις για υπερβολικές καθυστερήσεις στην απονομή της δικαιοσύνης. Παράλληλα, το λαικό στοιχείο έχει αποδυναμωθεί από τις αλλεπάλληλες νομοθετικές παρεμβάσεις και η πρόσβαση στη δικαιοσύνη έχει καταστεί πιο δύσκολη για τους πολίτες λόγω της αύξησης των παραβόλων και των εξόδων των διαδικασιών.Τέλος, η πολυνομία, η προχειρότητα νομοθέτησης  και ο ευμετάβλητος χαρακτήρας των νομοθετικών ρυθμίσεων μειώνουν την ασφάλεια δικαίου.
Απαιτούνται ριζικές τομές για μία ανεξάρτητη, αποτελεσματική και πιο προσβάσιμη στους πολίτες δικαιοσύνη.Το ΜέΡΑ25 καταθέτει τις ακόλουθες προτάσεις και επιφυλάσσεται για πιο αναλυτική τοποθέτηση:
1) Να ενισχυθεί ο θεσμός των λαϊκών δικαστών (ενόρκων) στην απονομή δικαιοσύνης
2) Κατάργηση του διορισμού της ηγεσίας των ανωτάτων δικαστηρίων από την εκάστοτε εκτελεστική εξουσία,  και εκλογή της από ευρύ εκλεκτορικό σώμα, στο οποίο τον κύριο λόγο θα έχουν οι δικαστές.
3) Μείωση στα παράβολα και στα έξοδα που απαιτούνται για την εκδίκαση υποθέσεων σε όλες τις βαθμίδες της δικαιοσύνης επειδή καθιστούν απαγορευτική την πρόσβαση στη δικαιοσύνη των πολιτών που δεν διαθέτουν τα επαρκή οικονομικά μέσα.
4) Άμεση επέκταση του εκσυγχρονισμού και της μηχανογράφησης των δικαστηρίων με παροχή δυνατοτήτων  ηλεκτρονικής διεκπεραίωσης των δικών (on line κατάθεση εγγράφων, δικογράφων, ηλεκτρονική έκδοση και επίδοση αποφάσεων κλπ)
5) Ενδυνάμωση του αυτοδιοίκητου των δικαστηρίων  και αύξηση του αριθμού των δικαστικών υπαλλήλων με πρόσληψη προσωπικού υψηλών προσόντων και εξειδίκευσης.
6) Επανεξέταση του θεσμού της δικαστικής διαμεσολάβησης προς αποτελεσματικότερη και δικαιότερη αξιοποίησή του στο πλαίσιο του δικαστικού συστήματος
7) Κωδικοποίηση βασικών τομέων της νομοθεσίας και διαρκής επικαιροποίηση της κωδικοποίησης αυτής