>>Νέα Ευρωπαϊκή Συμφωνία: Μια Περίληψη​

Η ιδέα της ενωμένης Ευρώπης ολοένα υποχωρεί και η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται σε προχωρημένη κατάσταση αποσύνθεσης.

Με το Brexit, ένας σημαντικός πυλώνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης κλονίσθηκε. Άλλες χώρες ενδεχομένως και να ακολουθήσουν – αν όχι στον τρέχοντα εκλογικό κύκλο τότε ίσως στον επόμενο.

«Δεν με νοιάζει τι θα κοστίσει. Πήραμε τη χώρα μας πίσω!»

Αυτό είναι το περήφανο μήνυμα των υποστηρικτών του Brexit. Η επιστροφή όμως στο παραδοσιακό έθνος-κράτος, αποτελεί επίσης και μια επιδίωξη που έχουμε αρχίσει να συναντάμε πλέον παντού στην Ευρώπη, ακόμη και μέσα στους κόλπους των κινημάτων και της Αριστεράς.

Το ερώτημα λοιπόν, είναι αμείλικτο: Αποτελεί η Ευρώπη μια χαμένη υπόθεση; Μπορεί να σωθεί; Πρέπει να σωθεί;

Το DiEM25 πιστεύει πως ναι, η Ευρώπη πρέπει να σωθεί και ότι εμείς, οι λαοί της, πρέπει να πάρουμε πίσω τις χώρες μας. Κυριολεκτικά, πρέπει να πάρουμε πίσω τις περιοχές μας. Πρέπει να πάρουμε πίσω τις πόλεις μας, τους τόπους που κατοικούμε. Αλλά για να επανακτήσουμε την χώρα, την περιοχή και την πόλη μας και να την επανεντάξουμε μεταξύ κυρίαρχων λαών, θα πρέπει πρώτα να διεκδικήσουμε εκ νέου ένα κοινό προορισμό. Για τον λόγο αυτό, χρειαζόμαστε ένα διεθνιστικό, κοινό και υπερεθνικό ευρωπαϊκό πλάνο. Χρειαζόμαστε μια Νέα Ευρωπαϊκή Συμφωνία σαν κι αυτή που περιγράφεται εδώ.

>> ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Τμήμα 1 – ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1.1 Οι πικροί καρποί της λιτότητας οδηγούν στην κρίση της Ευρώπης

1.2 Ο προστατευτισμός και οι συνοριακοί φράχτες δεν αποτελούν λύση

1.3 Πρέπει να σωθεί η Ευρώπη;

1.4 Θα σωθεί η Ευρώπη; Ο ενοποιητικός ρόλος της δημιουργικής ανυπακοής

1.5 Η σταθεροποίηση, η ανάκαμψη και η εθνική κυριαρχία πρέπει να προηγηθούν

1.6 Η Νέα Ευρωπαϊκή Συμφωνία του DiEM25: Ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα για τον εκπολιτισμό της Ευρώπης που συμπληρώνεται με έναν ενσωματωμένο μηχανισμό για τον περιορισμό του κόστους μίας πιθανής διάλυσης

Τμήμα 2 – Νέα Ευρωπαϊκή Συμφωνία: ΣΤΟΧΟΙ & ΜΕΣΑ

2.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Οι τέσσερις αρχές και οι έξι στόχοι της Νέας Συμφωνίας για το σύνολο της Ευρώπης, ανεξάρτητα από την συμμετοχή στην Ευρωζώνη ή την ΕΕ.

2.2 Η εξημέρωση της οικονομίας και η δημιουργία μιας νέας δημόσιας ψηφιακής πλατφόρμας πληρωμών που βάζει τέλος στο μονοπώλιο των πληρωμών στην Ευρώπη από τις τράπεζες.

2.3 Οι πράσινες επενδύσεις ​οδηγούν στην ανάκαμψη: Η σύνδεση του κεντρικού τραπεζικού συστήματος με τις δημόσιες επενδύσεις και τη νέα δημόσια ψηφιακή πλατφόρμα πληρωμών

2.4 Υποστηρίζοντας τους ντόπιους στις τοπικές κοινότητές τους για να ανακοπεί η εξαναγκαστική μετανάστευση

2.5 Αντιμετωπίζοντας την κρίση της Ευρωζώνης: Ένα σχέδιο διάσωσης της Ευρωζώνης που εξορθολογίζει το ευρώ και ταυτόχρονα ελαχιστοποιεί το κόστος αποσύνθεσής της

2.6 Ο συντονισμός νομισματικών και δημοσιονομικών πολιτικών μεταξύ χωρών εντός και εκτός της Ευρωζώνης με στόχο την μεγιστοποίηση της ανάκαμψης της Ευρώπης.

2.7 Σχεδιάζοντας μια μετα-καπιταλιστική, πραγματικά ανοιχτή και φιλελεύθερη Ευρώπη: ο ρόλος του Καθολικού Βασικού Εισοδήματος και ο εκδημοκρατισμός των οικονομικών.

Τμήμα 3 – ΧΡΟΝΙΚΟΣ ΟΡΙΖΟΝΤΑΣ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΩΝ, ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΩΝ ΚΑΙ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ

3.1 Βραχυπρόθεσμες πολιτικές

3.2 Μεσοπρόθεσμες πολιτικές

3.3 Μακροπρόθεσμες πολιτικές

Τμήμα 4 – ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Τμήμα 1 – ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1.1 Οι πικροί καρποί της λιτότητας οδηγούν στην κρίση της Ευρώπης

Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη τόσο με τη πανίσχυρη δίνη της ανόδου της «εθνικιστικής διεθνούς», όσο και με τις αποτυχημένες πολιτικές ενός γηρασμένου κατεστημένου που οδηγούν στην συντηρητικοποίηση και στον αυταρχισμό. Άμεσο απότοκο του εθνικιστικού παραληρήματος αποτελεί η παράταση της ύφεσης και της οικονομικής κρίσης και η ενίσχυση του φαύλου κύκλου και των αδιεξόδων του. Παράλληλα, η ευρωπαϊκή κρίση φαίνεται να ανατροφοδοτεί την άνοδο της «εθνικιστικής διεθνούς». Εάν οι Ευρωπαίοι προοδευτικοί δεν δράσουμε άμεσα, εάν δεν αναλάβουμε τις ιστορικές μας ευθύνες, όχι μόνο η Ευρωπαϊκή Ένωση ​πρόκειται να διαλυθεί, αλλά, ακόμη χειρότερα, θα αντικατασταθεί από κάτι πολύ πιο δυσάρεστο και επιζήμιο για όλους. Η μόνιμη απαξίωση και ο μη αναστρέψιμος αυταρχισμός που οδηγεί στην ανθρώπινη απελπισία, δεν αποτελεί λύση.

Ενώ οι αιτίες της Ευρωπαϊκής κακουχίας ποικίλουν και είναι πολύπλοκες, η απελπισία της εντοπίζεται στην καρδιά της. Η ελπίδα εξανεμίζεται καθώς η πλειονότητα των Ευρωπαίων αναγκάζεται να αποδεχθεί την υπό-απασχόληση μέσω των ευέλικτων μορφών εργασίας που προωθούνται από τις πολιτικές της λιτότητας. Για τουλάχιστον μια δεκαετία, εκατομμύρια Ευρωπαίοι που ζουν στις πιο εύπορες χώρες έχουν συμβιβαστεί αναγκαστικά και αποδέχονται ψυχοφθόρες και επισφαλείς εργασίες που επιδοτούνται (π.χ. στη Γερμανία) από την κυρίαρχη πολιτική απασχόλησης.

Παράλληλα, όσοι ζουν στην περιφέρεια της Ευρώπης, ιδιαίτερα οι νέοι και οι ηλικιωμένοι που πλησιάζουν τη συνταξιοδότηση, αντιμετωπίζονται σαν υποδεέστεροι. Οι νεότεροι αναγκάζονται να μεταναστεύσουν μαζικά στον πυρήνα της Ευρώπης, όπου οι ντόπιοι βρίσκονται στη μέγγενη της δυσφορίας και τους αντιμετωπίζουν λανθασμένα, ως τη ρίζα των προβλημάτων τους.

Επομένως, η Ευρώπη αποσυντίθεται ως αποτέλεσμα αυτής της πανίσχυρης δίνης ​μη​-​ηθελημένης υποαπασχόλησης και ​αναγκαστικής μετανάστευσης​.

Η ​μη ηθελημένη υποαπασχόληση αποτελεί το βαρύ αντίτιμο της λιτότητας. Είναι το αποτέλεσμα του εξαιρετικά χαμηλού επιπέδου επενδύσεων, της αποτυχίας να προαχθεί η αναγκαία για την Ευρώπη αξιοπρεπής απασχόληση, έτσι ώστε να καλυφθούν οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές ανάγκες. Αντανακλά επιπλέον την ευρωπαϊκή οικονομική στασιμότητα, η οποία περιορίζει και συγκεντρώνει το μεγαλύτερο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας σε ορισμένες περιοχές της Ε.Ε., αποστραγγίζοντας τις υπόλοιπες.

Η ​αναγκαστική ​μετανάστευση ​στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί τη πικρή συγκομιδή της λιτότητας. Η συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων, Βούλγαρων, Ισπανών, Ρουμάνων, Πορτογάλων και Πολωνών που μετακινούνται στη Βρετανία ή τη Γερμανία, το κάνουν επειδή αναγκάζονται. Χωρίς εργασία ή προοπτικές στην πατρίδα τους και με μια διαρκώς αυξανόμενη εισοδηματική ανισότητα ανάμεσα στις Ευρωπαϊκές χώρες, τι άλλο θα μπορούσαν να κάνουν;

Σε αυτό το ομιχλώδες τοπίο υποαπασχόλησης και αναγκαστικής μετανάστευσης, ο πληθυσμός των Ευρωπαίων που καταβάλει υπεράνθρωπες προσπάθειες για να παρέχει τα απαραίτητα στους ίδιους και τις οικογένειές τους, ολοένα και αυξάνεται. Αυτή η πραγματικότητα σπέρνει την οργή και εκτρέφει πολιτικά εκτρώματα που εκμεταλλεύονται το κλίμα φόβου και αβεβαιότητας. Η υποαπασχόληση και η μετανάστευση καθοδηγούν την «Εθνικιστική Διεθνή» που μαστίζει ολόκληρη την Ευρώπη και προσφέρει απερίσκεπτες λαϊκιστικές απλουστεύσεις .

Η «Εθνικιστική Διεθνής» προτείνει τον προστατευτισμό για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Προτείνει τα τείχη, για να σταματήσει τις μεταναστευτικές ροές, προωθεί την πολιτική του φόβου και την κατάσταση πολιορκίας, ώστε να αποθαρρύνει, μέχρι και να εκδιώξει, όσους έχουν ήδη αναγκαστεί να αλλάξουν τόπο προς εύρεση ενός καλύτερου μέλλοντος για εκείνους και τα παιδιά τους.

1.2 Ο προστατευτισμός και οι συνοριακοί φράχτες δεν αποτελούν λύση

Ο προστατευτισμός δεν αποτελεί λύση!

Ναι, θα ήταν ενδεχομένως καλύτερα εάν η Ευρώπη είχε προσπαθήσει να διατηρήσει και να αναπτύξει τις επιχειρήσεις και τις βιομηχανίες σε κάθε χώρα πριν από τη δημιουργία της ενιαίας αγοράς, αντί να ενθαρρύνει τη μαζική αποβιομηχάνιση της πλειοψηφίας των ευρωπαϊκών κρατών. Η αποτυχημένη πολιτική πρέπει να αλλάξει και το στείρο ευχολόγιο που δεν οδηγεί πουθενά. Οι βιομηχανίες που έσβησαν όταν τα σύνορα καταργήθηκαν, έσβησαν ανεπιστρεπτί. Δε πρόκειται να αναβιώσουν κατορθώνοντας την υποκατάσταση του υφιστάμενου διακρατικού εμπορίου. Η ανασύστασή τους μέσω πολιτικών προστατευτισμού, θα έχει ως αντίτιμο την κατάρρευση της υπάρχουσας ενοποιημένης Ευρώπης, προκαλώντας εμπορικούς πολέμους και νέες τεράστιες ανθρώπινες απώλειες. Όποιος υπόσχεται ότι με περισσότερο προστατευτισμό, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιταλία, η Γαλλία, η Ελλάδα, η Γερμανία θα γίνουν πλουσιότερες, προωθεί φρούδες ελπίδες σ ̓ έναν κόσμο που διψάει για λύσεις στα αδιέξοδά του.

Τα τείχη και οι ηλεκτροφόροι φράχτες δεν αποτελούν λύση!

Ναι, θα ήταν καλύτερα εάν η Ευρώπη είχε δημιουργήσει ικανοποιητικές συνθήκες για τους Πολωνούς, Βούλγαρους, Ρουμάνους, Έλληνες κ.λπ., ώστε να μην αναγκαστούν να φύγουν από τη χώρα τους εξαιτίας της ανυπαρξίας ενός επιπέδου μισθών αξιοπρεπούς διαβίωσης, της ελλιπούς παροχής στέγασης και της ανεπαρκούς κοινωνικής προστασίας. Αλλά τα μεταναστευτικά κύματα έχουν ήδη υπάρξει και όσοι αναγκάστηκαν να αποχωρήσουν από τη χώρα τους δεν είναι εύκολο να επιστρέψουν.

Το ζήτημα απαιτεί πολύ προσοχή, διότι ενέχει τον κίνδυνο να παράσχει ένα «θείο δώρο» στις πολιτικές δυνάμεις του ρατσισμού, της μισαλλοδοξίας και του σοβινισμού, καθώς και μια τεράστια πολιτιστική φτωχοποίηση της Γηραιάς Ηπείρου.

Στην υπόσχεση της «Εθνικιστικής Διεθνούς», ότι θα επαναφέρει την ελπίδα με ψηλότερα τείχη που θα ελέγχουν την ελεύθερη μετακίνηση των ανθρώπων και διακίνηση των εμπορευμάτων, πρέπει όλες οι προοδευτικές δυνάμεις της Ευρώπης, να προβάλλουν λυσσαλέα αντίσταση.

1.3 Πρέπει να σωθεί η Ευρώπη;

Μέχρι πολύ πρόσφατα, οι προτάσεις για την «σωτηρία» της Ευρώπης προκαλούσαν τους σκεπτικιστές, οι οποίοι αναρωτιόνταν εάν κάτι τέτοιο ήταν εφικτό. Σήμερα οι σκεπτικιστές ρωτούν αν η Ευρώπη αξίζει να σωθεί γενικά.

To DiEM25 απαντάει: Ναι! Έχουμε καθήκον να αποδείξουμε ότι η Ευρώπη μπορεί και πρέπει να σωθεί. Αλλά κάτι τέτοιο δεν πρόκειται να γίνει εάν το ευρωπαϊκό κατεστημένο της συνεχίσει να αντιστέκεται στις πολιτικές παρεμβάσεις που είναι απαραίτητες για τη διάσωσή της. Η Ευρώπη πρέπει να σωθεί, διότι η εναλλακτική λύση είναι η πολύπλευρη (οικονομική, κοινωνική, και πολιτιστική) φτωχοποίηση όλων των Ευρωπαίων.. Η εθνικιστική εναλλακτική λύση προωθεί τη διαίρεση και θρέφει την καχυποψία που οδηγεί στη βία και τον διχασμό. Η εθνικιστική εναλλακτική είναιικανή να θέσει σε κίνδυνο ευρύτερες γεωπολιτικές ισορροπίες. Μία Ευρώπη που θα είναι ενωμένη και δεσμευμένη από την πραγματική δημοκρατία, που θα έχει ως προτεραιότητα την ειρηνική επίλυση των συγκρούσεων και που θα παρέχει επαρκή κοινωνική προστασία στους κατοίκους της, είναι προς το συμφέρον όλων μας.

Η Νέα Ευρωπαϊκή Συμφωνία προσφέρει ένα σχέδιο για το πώς μπορεί και πώς πρέπει να διασωθεί η Ευρώπη. Επιπλέον, αντιλαμβάνεται τις απαραίτητες επενδύσεις στις ανθρώπινες κοινότητες, όπως το Πράσινο κίνημα αντιλαμβάνεται την κλιματική αλλαγή: ως μια κοινή ευθύνη όλων των λαών των οποίων οι μοίρες είναι αλληλένδετες.

1.4 Θα σωθεί η Ευρώπη; Ο ενοποιητικός ρόλος της δημιουργικής ανυπακοής

Μια χαμένη δεκαετία και μια εντεινόμενη κρίση έχουν κάνει πολλούς Ευρωπαίους να αισθάνονται ότι η Ευρώπη είναι μια χαμένη υπόθεση. Ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ξεπεράσει το σημείο της μη επιστροφής. Πιστεύουν ότι ίσως είναι καλύτερα να αφήσουμε αυτή την νεοφιλελεύθερη, αυταρχική, ανίκανη Ευρώπη να καταρρεύσει και στη συνέχεια να ξεκινήσουμε πάλι από το μηδέν, αφού αποκαταστήσουμε πρώτα την δημοκρατία στα έθνη-κράτη μας.

Το DiEM25 δεν αμφισβητεί την άποψη ότι ίσως η Ευρώπη είναι πέρα από το σημείο της μη επιστροφής. Ωστόσο, το DiEM25 αμφισβητεί σθεναρά την άποψη ότι θα πρέπει να γίνουμε υπέρμαχοι της διάλυσης της Ε.Ε., ή ότι θα πρέπει να την αφήσουμε να καταρρεύσει ανεξέλεγκτα, έτσι ώστε να ξεκινήσουμε πάλι από την αρχή. Το DIEM25 πιστεύει ακράδαντα ότι ο αγώνας μας για να σωθεί η Ε.Ε., υποβάλλοντας συγκεκριμένες και πρακτικές προτάσεις για τον εκδημοκρατισμό, τον εκπολιτισμό και τον εξορθολογισμό της, θα αποδειχθεί αναγκαίος, ακόμη και αν αποτύχουμε και έχει ως αποτέλεσμα, η Ευρώπη να διαλυθεί.

Αυτός ο αγώνας, το έργο που το DiEM25 κάνει σε όλη την Ευρώπη, για να παραχθούν οι πολιτικές προτάσεις που μπορούν να σώσουν την Ευρώπη ενισχύει το διεθνές δίκτυο των δημοκρατών το οποίο θα αποδειχθεί ανεκτίμητο αν τελικά η Ευρώπη αποτύχει. Με την υποκίνηση της δημιουργικής ανυπακοής (που οδηγεί σε μετριοπαθείς προτάσεις πολιτικής, και την ίδια ώρα ανυπακοή στις καταστροφικές επιταγές του ανίδεου κατεστημένου σε ​κάθε επίπεδο) και συμπεριλαμβάνοντας Ευρωπαίους από διαφορετικές εθνικές και κομματικές καταβολές αγωνιζόμαστε ο ένας δίπλα στον άλλο για να σώσουμε την Ευρώπη και δημιουργούμε την πολυεθνική «Προοδευτική Διεθνή» που θα αντιμετωπίσει τόσο το κατεστημένο όσο και την «Εθνικιστική Διεθνή», και καιροφυλακτεί να μαζέψει τα «κομμάτια» της, αν καταρρεύσει.

Το αφήγημα του «αφήστε αυτήν την Ευρώπη να διαλυθεί, έτσι ώστε να μπορούμε να αρχίσουμε ξανά, αφού έχουμε επιστρέψει στα έθνη-κράτη μας» πρόκειται μόνο να ενισχύσει την «Εθνικιστική Διεθνή». Αλλά το σκεπτικό του DiEM25 “ας μείνουμε ενωμένοι, ας υποβάλουμε προτάσεις για τη σωτηρία της Ευρώπης, ενώ την ίδια ώρα δεν υπακούμε στο κατεστημένο και προετοιμαζόμαστε για την πιθανή διάλυση της Ευρώπης» είναι ο μεγαλύτερος εχθρός τόσο της «Εθνικιστικής Διεθνούς» όσο και του ένοχου ευρωπαϊκού κατεστημένου. Αποτελεί επίσης την συγκολλητική ουσία του διεθνούς ευρωπαϊκού κινήματος που θα αντιταχθεί στη βαρβαρότητα μετά την πιθανολογούμενη κατάρρευσή της.

1.5 Η Σταθεροποίηση, η ανάκαμψη και η περισσότερη εθνική κυριαρχία πρέπει να προηγηθούν

Ως απάντηση στην κρίση, το νέο-φιλελεύθερο κατεστημένο προτείνει “περισσότερη Ευρώπη”- μια χαλαρή ομοσπονδία- με ακόμη περισσότερες εξουσίες στους τεχνοκράτες των Βρυξελλών, με ορισμένες κεντρικές οικονομικές λειτουργίες, αλλά επίσης και με πολύ περιοριστικούς ελέγχους που απαιτούνται από το Υπουργείο Οικονομικών της Γερμανίας, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, και τα λιγότερο πεφωτισμένα μέλη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Αναπόφευκτα, υπό τις παρούσες οικονομικές συνθήκες, μια τέτοια «ομοσπονδία» θα καθιερώσει τη λιτότητα και θα προωθήσει την καταστροφή του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου.

Μια χαλαρή και ατελής ομοσπονδία δεν είναι η λύση! Αν είχε συσταθεί το 2000 όταν γεννήθηκε το ευρώ θα μπορούσε ίσως να είχε αμβλύνει και την κρίση που ακολούθησε μετά το 2008. Αλλά σήμερα, είναι ήδη πολύ αργά. Ο ασήμαντος ομοσπονδιακός προϋπολογισμός που προτείνεται σε αντάλλαγμα για την πολιτική ένωση θα μετατρέψει την Ευρώπη σε μια μόνιμη Ένωση Λιτότητας. Αντί να αποτρέψει την πορεία προς τη διάλυση θα επισπεύσει και θα μεγιστοποιήσει το ανθρώπινο κόστος.

Σήμερα, η Ευρώπη χρειάζεται πρακτικά μέτρα, τέτοια που να μπορούν να ληφθούν αύριο το πρωί, ώστε μπει ένα τέλος στην ελεύθερη πτώση και να σταθεροποιηθούν οι τοπικές και εθνικές οικονομίες. Να θεραπευθεί το ρήγμα μεταξύ πλεονασματικών και ελλειμματικών χωρών,να εξισορροπηθεί η Ευρωζώνη και να επιτευχθεί ο συντονισμός μεταξύ της Ευρωζώνης και των άλλων οικονομιών που υπάγονται γεωγραφικά μέσα στην ευρύτερη Ευρωπαϊκή Ήπειρο. (π.χ. το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ελβετία, τη Σερβία, Νορβηγία, την Τουρκία, την Ισλανδία). Τέτοιου είδους μέτρα πρέπει να ληφθούν άμεσα και ως εκ τούτου, μέσα στο υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο. Οποιεσδήποτε κινήσεις για «περισσότερη» -καθώς λέγεται- Ευρώπη τώρα, όχι μόνο θα παράγουν μια μόνιμη Ένωση Λιτότητας, αλλά θα ξεπεραστούν κιόλας από την καλπάζουσα κρίση.

Η Νέα Ευρωπαϊκή Συμφωνία του ​DiEM25 προτείνει πολιτικές στο πλαίσιο των υφιστάμενων θεσμικών ρυθμίσεων που διασφαλίζουν τη σταθερότητα και επαναφέρουν την εθνική κυριαρχία. Μόλις οι επενδυτικές ροές αποκατασταθούν, η διαχείριση του δημόσιου χρέους συντονιστεί, οι τραπεζίτες περιοριστούν και η ακραία φτώχεια αντιμετωπιστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι εθνικές κυβερνήσεις θα αποκτήσουν τους απαιτούμενους βαθμούς ελευθερίας. Απόδειξη ότι ο εξευρωπαϊσμός της λύσης με τρόπο που να εστιάζει σε βασικά και κοινά προβλήματα, δεν απαιτεί περαιτέρω απώλεια της εθνικής κυριαρχίας. Μάλλον το αντίθετο: ο εξευρωπαϊσμός των λύσεων, π.χ., των επενδυτικών ροών και της μη βιωσιμότητας των δημόσιων χρεών, δίνει στα εθνικά κοινοβούλια και τις περιφερειακές συνελεύσεις περισσότερες εξουσίες.

Στη συνέχεια, όταν η σταθεροποίηση επιτευχθεί και η ελπίδα επιστρέψει ξανά στην Ευρώπη, οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να απαντήσουμε σε ένα κρίσιμο ερώτημα: Πώς οραματιζόμαστε την Ευρώπη, ας πούμε, σε είκοσι χρόνια από σήμερα;

– Θέλουμε σταδιακά να αποδομήσουμε την ΕΕ, να σχεδιάσουμε ένα ήπιο, χαμηλού κόστους βελούδινο διαζύγιο και να επικεντρωθούμε περισσότερο στα έθνη-κράτη; – Ή μήπως θέλουμε να οικοδομήσουμε και να διατηρήσουμε μία ανοιχτή, ευρωπαϊκή, ομοσπονδιακή δημοκρατία οι κάτοικοι της οποίας μα ελεύθεροι μπορούν να ζουν, να συνεργάζονται και να ευημερούν, όπως το επιθυμούν.

Το DiEM25 έχει δεσμευτεί και στηρίζει την δεύτερη επιλογή: Μόλις η Ευρώπη σταθεροποιηθεί μέσω των μετριοπαθών πολιτικών που περιγράφονται παρακάτω, μια πραγματική, ευρωπαϊκή δημοκρατία θα πρέπει να οικοδομηθεί. Φυσικά, αυτό απαιτεί μια ευρωπαϊκή, δημοκρατική, συνταγματική διαδικασία που θα υποστηρίζεται από πολιτικές για τον εκδημοκρατισμό της οικονομικής ζωής, την κατάρρευση του διαχωρισμού κεφαλαίου-εργασίας, την κατοχύρωση κοινής πράσινης ευημερίας στην ευρωπαϊκή θεσμική δομή και την εξάλειψη όλων των θεσμοθετημένων μορφών διάκρισης.

1.6 Η Νέα Ευρωπαϊκή Συμφωνία του DiEM25: Ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα για τον εκπολιτισμό της Ευρώπης, συμπληρωμένο ώστε να ενσωματώνει ένα μηχανισμό για τον περιορισμό του κόστους μιας πιθανής διάλυσης

Η Νέα Ευρωπαϊκή Συμφωνία του ​DiEM25, προσφέρει ό,τι το Ευρωπαϊκό κατεστημένο απέτυχε να προσφέρει: ένα σχέδιο Α για την Ευρώπη. Χαράσσει τις βασικές κατευθύνσεις μέσω των οποίων η Ευρώπη πρόκειται να:

χρηματοδοτήσει τις σημερινές και μελλοντικές πρωτοβουλίες έρευνας και ανάπτυξης, που θα έχουν ως στόχο τη θεμελίωση της Πράσινης Μετάβασης προς την Ευημερία και έμφαση στα ποιοτικά χαρακτηριστικά της Ανάπτυξης, πολιτική που χρειαζόμαστε.

υποστηρίξει τους ντόπιους, τους ανθρώπους που διεκπεραιώνουν το σημαντικό πλήθος των εργασιών που απαιτούνται για τη διατήρηση των κοινοτήτων και των υφιστάμενων υποδομών (π.χ. νοσηλευτές, φροντιστές, δάσκαλοι, επισκευαστές αποχέτευσης και ηλεκτρικού δικτύου)

αποκαταστήσει το όραμα της κοινής ευημερίας σε μια εποχή αυτοματοποίησης και ανισότητας που υπονομεύει τον ανθρωπισμό

ενεργοποιήσει τη δημοκρατία σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Για τη χρηματοδότηση των παραπάνω, η Νέα Ευρωπαϊκή Συμφωνία του ​DiEM25 προτείνει μηχανισμούς που δεν θα ελαχιστοποιήσουν μόνο την πιθανότητα διάλυσης αλλά θα ελαχιστοποιήσουν επίσης και το κόστος που θα προκύψει από μια πιθανολογούμενη διάλυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπως τη γνωρίζουμε σήμερα.

Κάτι τέτοιο είναι ζωτικής σημασίας: Σε αντίθεση με όσους υποστηρίζουν ότι η σημερινή Ευρωπαϊκή Ένωση «τελείωσε» και συνεπώς υποστηρίζουν ένα σχέδιο Β για τη διάλυσή της, η Νέα Ευρωπαϊκή Συμφωνία του DiEM25 προτείνει ένα σχέδιο Α του οποίου η εφαρμογή πρόκειται να διασώσει την Ευρώπη (σταθεροποιώντας και εκπολιτίζοντάς την), αλλά χωρίς και κλείνει τα μάτια ή να φοβάται τις επιπτώσεις μιας πιθανολογούμενης κατάρρευσης της Ευρωζώνης και, ενδεχομένως, της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (βλέπε ενότητα 2.5 πιο κάτω).

Τμήμα 2 – Νέα Ευρωπαϊκή Συμφωνία: ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΜΕΣΑ

2.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Οι τέσσερις αρχές και έξι στόχοι

της Νέας Ευρωπαϊκής Συμφωνίας, ανεξαρτήτως της συμμετοχής ή όχι ενός κράτους στην Ευρωζώνη ή την ΕΕ.

Ο Γερμανός φιλόσοφος GWF Hegel ισχυριζόταν ότι «κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να είναι πραγματικά ελεύθερος όταν υπάρχουν άλλοι που βρίσκονται υπό ζυγό​​. Κατ’ αντιστοιχία, κανένα ευρωπαϊκό έθνος δεν μπορεί να ευημερεί πραγματικά, όταν άλλα υποφέρουν κάτω από διαρκή ύφεση. Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο, η Ευρώπη χρειάζεται μια Νέα Συμφωνία.

Η Νέα Ευρωπαϊκή Συμφωνία του DIEM25 βασίζεται σε τέσσερις, απλές, αρχές:

A. ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ: Όλοι οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε βασικά αγαθά στη χώρα τους (π.χ. σίτιση, στέγαση, μεταφορές, ενέργεια), σε αμειβόμενη εργασία που θα συμβάλ​λ​ει στη διατήρηση των τοπικών κοινοτήτων ​στις οποίες ανήκουν, εξασφαλίζοντας παράλληλα την αξιοπρεπή τους διαβίωσή, σε κοινωνική στέγαση, σε υψηλής ποιότητας υγεία και εκπαίδευση και σ’ ένα βιώσιμο φυσικό περιβάλλον.

B. ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΑΝΑΞΙΟΠΟΙΗΤΟΥ ΠΛΟΥΤΟΥ ΣΕ ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ: Το μέλλον της Ευρώπης εξαρτάται από την δυνατότητα της να αξιοποιήσει τον συσσωρευμένο πλούτο και να τον μετατρέψει σε επενδύσεις προς μια πραγματική, πράσινη, αειφόρο και καινοτόμο​α οικονομία. Αυτό που προέχει δεν είναι η εκτόξευση της “ανταγωνιστικότητας” της μίας χώρας απέναντι στις άλλες, αλλά η αύξηση μιας φιλικής προς το περιβάλλον παραγωγικότητας, σε κάθε γωνιά της ηπείρου.

Γ. ΔΙΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΚΕΡΔΩΝ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ:

Στην διαρκώς επεκτεινόμενη ψηφιακή οικονομία, τα κεφαλαιουχικά αγαθά παράγονται συλλογικά αλλά τα κέρδη που απορρέουν από αυτά καταλήγουν σε όλο και λιγότερα, ιδιωτικά χέρια. Καθώς η Ευρώπη, εξελίσσεται τεχνολογικά, αν θέλει να αποφύγει το αδιέξοδο και την δυσαρέσκεια των πολιτών της, θα πρέπει να εφαρμόσει πολιτικές διανομής των κερδών που προκύπτουν από την ψηφιοποίηση και την αυτοματοποίηση.

Δ. Η ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΝΑΤΙΘΕΤΑΙ ΣΕ ΜΗ ΕΚΛΕΓΜΕΝΟΥΣ ΤΕΧΝΟΚΡΑΤΕΣ: Οι οικονομίες της Ευρώπης βρίσκονται σε ​στασιμότητα, καθώς για πολύ καιρό η μακροοικονομική διοίκηση ανατέθηκε σε “τεχνοκράτες” χωρίς λογοδοσία. Είναι επιτακτική ανάγκη η μακροοικονομική διοίκηση να εκδημοκρατιστεί πλήρως και να τεθεί υπό των έλεγχο των κυρίαρχων πολιτών.

Το στοίχημα είναι να αρχίσουμε να κάνουμε πράξη τις τέσσερις αυτές αρχές από σήμερα.

Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να αρχίσουμε το έργο μας χωρίς να διαθέτουμε τα εργαλεία που θα συνόδευαν την ύπαρξη μιας λειτουργικής ευρωπαϊκής ομοσπονδίας. Πρέπει λοιπόν να ξεκινήσουμε χρησιμοποιώντας τους ήδη υφιστάμενους θεσμούς και να εργαστούμε, όσο είναι δυνατόν, εντός των δεδομένων Ευρωπαϊκών συνθηκών, μ’ ένα τρόπο που θα δημιουργεί κίνητρα για τη δημιουργία των ομοσπονδιακών δομών που μας λείπουν. Προς αυτή την κατεύθυνση το DIEM25 επικεντρώνεται σε έξι στόχους:

1. Χρηματοπιστωτική εξομάλυνση (ή έλεγχος):

Ρύθμιση του κανονιστικού πλαισίου των τραπεζών και δημιουργία μια νέας δημόσιας ψηφιακής πλατφόρμας πληρωμών που θα θέτει τέρμα στην μονοπώληση των πληρωμών στην Ευρώπη απ’τις τράπεζες (ιδιωτικές και Κεντρικές) – βλέπε ενότητα 2.2 2. Αντιμετώπιση της κρίσης στην Ευρωζώνη: Ένα

σχέδιο για να σώσουμε την Ευρωζώνη -μέσα στο πλαίσιο των υπαρχόντων «κανόνων»- δίνοντας τέλος στην αυτοκαταστροφική σκληρή λιτότητα, να επαναφέρουμε μεγάλο μέρος από την χαμένη εθνική κυριαρχία και να ελαχιστοποιήσουμε τις συνέπειες μιας διάλυσης σε περίπτωση «ατυχήματος» – βλέπε ενότητα 2.3 3. Ανάκαμψη μέσω επενδύσεων με πράσινα κίνητρα​: Σύνδεση της λειτουργίας των κεντρικών τραπεζών με προγράμματα δημοσίων επενδύσεων και τη νέα δημόσια ψηφιακή πλατφόρμα πληρωμών – βλέπε ενότητα 2.4 4. Υποστήριξη αυτών που παραμένουν και αγωνίζονται ​στις οικονομικά πληγείσες περιοχές για να ανακόψουμε την ουσιαστικά επιβαλλόμενη μετανάστευση – βλέπε ενότητα 2.5 5. Πανευρωπαϊκός συντονισμός των νομισματικών , δημοσιονομικών και κοινωνικών πολιτικών μεταξύ της Ευρωζώνης και των υπολοίπων ευρωπαϊκών κρατών για τη μεγιστοποίηση της οικονομικής ανάκαμψης και τον τερματισμό της ακούσιας μετανάστευσης– βλέπε ενότητα 2.6 6. Σχεδιασμός για μια μετα-καπιταλιστική Ευρώπη που θα είναι πραγματικά φιλελεύθερη και ανοικτή: Αυτό απαιτεί τον εκδημοκρατισμό της οικονομικής σφαίρας και την υιοθέτηση ενός Ενιαίου Βασικού Μερίσματος (Universal Basic Dividend) – βλέπε ενότητα 2.7

2.2 Χρηματοπιστωτική εξομάλυνση και δημιουργία μιας νέας δημόσιας ψηφιακής πλατφόρμας πληρωμών που θέτει τέρμα στη μονοπώληση των ευρωπαϊκών πληρωμών από τις τράπεζες.

Η τραπεζική κρίση του 2008-9 ήταν η στιγμή που το Ευρωπαϊκό οικοδόμημα άρχισε να καταρρέει, ενώ η ελαττωματική σχεδίαση της Ευρωζώνης και οι συνέπειες της έγιναν πλήρως εμφανείς . Η κρίση δημοσίου χρέους που οδήγησε στα προγράμματα σκληρής λιτότητας, ήταν ένα άμεσο επακόλουθο της μεταφοράς των τραπεζικών ζημιών στους ασθενέστερους φορολογούμενους.

Το DiEM25 προτείνει ένα θεσμικό πλαίσιο συμβατό με ένα βιώσιμο, αειφόρο και αξιόπιστο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Επιπλέον το DiEM25 επισημαίνει τις σχέσεις μεταξύ της μακροοικονομικής ευστάθειας και των τραπεζικών κανονισμών: για να αυξήσουμε τις επενδύσεις στα ύψη των υπαρχουσών καταθέσεων, κάτι που αποτελεί και πρωταρχική επιδίωξη της Νέας Συμφωνίας, η Ευρώπη πρέπει να εκδημοκρατίσει την τραπεζική της διακυβέρνηση. Η τελική Λευκή Βίβλος της Νέας Συμφωνίας θα παρουσιάσει συμπαγείς προτάσεις για τους κανονισμούς λειτουργίας του τραπεζικού συστήματος που περιλαμβάνουν:

Τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων υποχρεώσεων και ένα κανονιστικό πλαίσιο εξυγίανσης (Non-Performing Assets – NPA/Recovery-Resolution Framework-RRP)

Ένα μεταβατικό καθεστώς κεφαλαιακών χρεώσεων και κινδύνου

Ένα πλαίσιο μακροοικονομικής πρόληψης

Τον Τερματισμό του μονοπωλίου των τραπεζών και προώθηση ενός θεσμικού πλουραλισμού στην χρηματοοικονομική διαμεσολάβηση

Όσον αφορά στα συστήματα πληρωμών το DiEM25 θα προτείνει μια δημόσια ψηφιακή πλατφόρμα για κάθε ευρωπαϊκή χώρα. Τεχνικά, η δημιουργία της είναι πολύ απλή: Ένας αποταμιευτικός λογαριασμός για κάθε φορολογούμενο θα δημιουργηθεί αυτόματα (ένας για κάθε ΑΦΜ) στο διαδικτυακό χώρο της ΔΟΥ στην οποία ανήκει(προτείνεται αλλαγή σειράς στην πρόταση: “Για κάθε φορολογούμενο, θα δημιουργηθεί αυτόματα ένας αποταμιευτικός λογαριασμός στον διαδικτυακό ιστότοπο της ΔΟΥ του, σε αντιστοιχία με το ΑΦΜ του»). Ο κάτοχος του εκάστοτε ΑΦΜ θα προμηθεύεται έναν ειδικό κωδικό (ΡΙΝ) που θα του επιτρέπει να μεταφέρει μονάδες από το λογαριασμό του προς το κράτος (σε περίπτωση πληρωμών προς το Δημόσιο) ή σε οποιοδήποτε άλλο ΑΦΜ. Ο σκοπός αυτού του συστήματος πληρωμών είναι:

Να επιτρέπει τον συμψηφισμό απαιτήσεων/υποχρεώσεων μεταξύ δημοσίου και ιδιωτών, χρησιμοποιώντας την υπάρχουσα πλατφόρμα πληρωμών του φορολογικού συστήματος

Να εισάγει μια εναλλακτική λύση χαμηλού κόστους για ψηφιακές πληρωμές, απέναντι στο υπάρχον δίκτυο των ιδιωτικών τραπεζών, ε καθώς οι πληρωμές του συστήματος αυτού θα μπορούν να πραγματοποιούνται μέσω εφαρμογών smartphones και χρεωστικών ή άλλου είδους καρτών, που θα εκδίδονται από το κράτος

Να επιτρέπει στα κράτη να δανείζονται κατευθείαν από τους πολίτες, δίδοντας τους τη δυνατότητα να αγοράζουν μονάδες από την ψηφιακή πλατφόρμα του φορολογικού συστήματος, χρησιμοποιώντας τους συνήθεις τραπεζικούς λογαριασμούς τους και να τις προσθέτουν στον προαναφερθέντα αποταμιευτικό λογαριασμό. . Η χρονική περίοδος ισχύος των μονάδων αυτών θα κωδικοποιείται ψηφιακά, ώστε να χρησιμοποιούνται για παράδειγμα, για προεξόφληση μελλοντικών φόρων ενός έτους με έκπτωση (π.χ.10%)

Να μειώσει τα κόστη μετατροπής, στην περίπτωση κλεισίματος τραπεζών που θα προκληθούν από την ΕΚΤ (για τα κρατη-μελη της Ευρωζώνης) ή στην περίπτωση οριστικής αποδόμησης του ΕΥΡΩ.

Συνοψίζοντας, το προτεινόμενο δημόσιο ψηφιακό σύστημα πληρωμών διευρύνει το δημοσιονομικό πεδίο δράσης για τις εθνικές κυβερνήσεις, επιτρέπει την πολυμερή διαγραφή των χρεών, διευκολύνει τον δανεισμό των κρατών απευθείας από τους πολίτες (χωρίς να καταφεύγουν στις αγορές ομολόγων), δημιουργεί νέες πηγές χρηματοδότησης επενδύσεων (βλέπε ενότητα 2.5 παρακάτω), μειώνει την εξουσία της ΕΚΤ απέναντι στα κράτη μέλη (στηρίζοντας έτσι την εθνική κυριαρχία) και, τέλος, λειτουργεί σαν ασφαλιστική δικλείδα σε περίπτωση διάλυσης της Ευρωζώνης.

Συνοψίζοντας, τα συστήματα δημοσίων πληρωμών και η χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας, θα δώσει στους Ευρωπαίους μια ε μοναδική ευκαιρία να ανακτήσουν τη διαχείρηση των οικονομιών τους από τις «ανεξάρτητες» κεντρικές τράπεζες και τις μεγάλες ιδιωτικές τράπεζες, που επί του παρόντος χειραγωγούν την Ευρωπαϊκή οικονομική ζωή – και των οποίων οι λανθασμένοι χειρισμοί αποτελούν ένα βασικό αίτιο της Ευρωπαϊκής κρίσης.

2.3 Ανάκαμψη μέσω πράσινων επενδύσεων: Σύνδεση

των κεντρικών τραπεζών με «σχήματα» δημοσίων επενδύσεων και με τη νέα δημόσια ψηφιακή πλατφόρμα πληρωμών

Η Ευρωπαϊκή οικονομία βρίσκεται σε τέλμα και οι Ευρωπαίοι υποφέρουν για ένα βασικό λόγο:

Εξαιρετικά χαμηλές επενδύσεις και εμφάνιση της μεγαλύτερης διαφοράς καταθέσεων προς επενδύσεις στην μεταπολεμική Ευρωπαϊκή ιστορία. Ακόμα και σε οικονομίες όπως της Γερμανίας, όπου ακόμα υπάρχει κάποιο ίχνος ανάπτυξης, το παραγωγικό κεφάλαιο συνεχίζει να συρρικνώνεται με ταχείς ανοδικούς ρυθμούς. Ταυτόχρονα, τα εταιρικά κέρδη είναι υψηλά και οι επιχειρήσεις είναι πλημμυρισμένες με διαθέσιμα κεφάλαια που δεν επενδύονται στην παραγωγή. Οι πολιτικές του DiEM25 προτείνουν ένα ευρείας κλίμακας πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων ως μια αναγκαία προτεραιότητα προκειμένου να αναστραφεί η φθορά του παραγωγικού κεφαλαίου.

Η λογική είναι απλή: οι ιδιωτικές επιχειρήσεις υιοθετούν πρακτικές αποστροφής κινδύνου και μεγιστοποίησης της μετοχικής αξίας, αδυνατώντας να αναθερμάνουν την οικονομία και να την οδηγήσουν στην αειφόρο ανάπτυξη. Συνεπώς, ο δημόσιος τομέας είναι εκείνος που πρέπει να ανοίξει το δρόμο, δημιουργώντας το κατάλληλο επενδυτικό περιβάλλον ώστε όλα τα είδη οικονομικών οργανισμών να ενταχθούν αυτόβουλα στα δημόσια προγράμματα. Αυτό, ωστόσο, πρέπει να επιτευχθεί με έναν τ τρόπο που δεν προϋποθέτει την υψηλότερη φορολόγηση των εξαντλημένων εργατικών και μεσοαστικών τάξεων ή νέα δημόσια ελλείμματα.

Το πρόγραμμα ανάκαμψης μέσω επενδύσεων που προτείνεται στο παρόν κείμενο, δύναται να χρηματοδοτηθεί εύκολα με ομόλογα που εκδίδονται από μία δημόσια τράπεζα επενδύσεων (π.χ. το νέο επενδυτικό «όχημα» ή σχήμα το οποίο έχει προαναγγελθεί σε χώρες όπως η Βρετανία, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, κ.λπ.). Για να διασφαλιστεί ότι τα ομόλογα αυτά δεν θα χάσουν την αξία τους, λόγω της υπερπροσφοράς, οι κεντρικές τράπεζες (στη δικαιοδοσία των οποίων θα γίνουν οι επενδύσεις) ανακοινώνουν την ετοιμότητά τους να τα αγοράσουν, αν οι αποδόσεις τους αυξηθούν πάνω από ένα ορισμένο επίπεδο. Με άλλα λόγια, το DiEM25 προτείνει μια επαναϋπολογιζόμενη, «πράσινου» χαρακτήρα επενδυτική εκδοχή της Ποσοτικής Χαλάρωσης, που αξιοποιεί τους ισολογισμούς των κεντρικών τραπεζών για να μετατρέψει αδρανή ιδιωτικά κεφάλαια σε πραγματικά, πράσινες επενδύσεις.

Επιπροσθέτως, με τη συμμαχία μεταξύ των ​δημόσιων επενδυτικών τραπεζών και των αντίστοιχων κεντρικών τραπεζών, η Νέα Ευρωπαϊκή Συμφωνία του DiEM25 προβλέπει περαιτέρω χρηματοδότηση των επενδύσεων που θα πρέπει να προέρχεται στο επίπεδο του κράτους-μέλους από το σύστημα των δημόσιων ψηφιακών πληρωμών που περιγράφεται στην ενότητα 2.2 παραπάνω. Αν, για παράδειγμα, μια εθνική κυβέρνηση επιθυμεί να χρησιμοποιήσει κάποιο μέρος από την υπερβάλλουσα ρευστότητα από το σύστημα δημόσιων ψηφιακών πληρωμών της, μπορεί να το κάνει εφόσον η κεντρική τράπεζα ασφαλίζει αυτά τα επενδυόμενα αποθεματικά – π.χ. με την έκδοση ειδικών ομολόγων κεντρικών τραπεζών (αντί για την έκδοση νομίσματος).

Όσον αφορά στο θεσμικό σχεδιασμό, μέσω του οποίου θα διατεθούν οι οικονομικοί πόροι, και του πώς θα πρέπει να αντιμετωπισθούν από τη σκοπιά της χρηματοδότησης του χρέους, ένα πράγμα είναι σαφές: η θεσμική και οικονομική υποδομή που έχει δημιουργηθεί θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί για τον προοριζόμενο σκοπό της,, δηλαδή για τη διοχέτευση των υφιστάμενων χρηματοδοτικών πόρων προς παραγωγικές επενδύσεις, που θα επιτρέπουν στην Ευρώπη να αναπτύσσεται πέραν του δημόσιου χρέους και των ιδιωτικών μη εξυπηρετούμενων δανείων, με την παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών που συνάδουν με τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Συμπληρώνοντας, αυτή η εκ των άνω προς τα κάτω άποψη είναι μια πρωτοβουλία από τη βάση προς τα πάνω, σχετικά με την επιλεξιμότητα ή την προτεραιότητα των έργων στο πλαίσιο του προγράμματος. Είναι σαφές ότι ορισμένα είδη έργων – ειδικά στο φάσμα του ​”Φαιού Κεφαλαίου”(κεφαλαιουχικά αγαθά επενδυμένα ​σε παραγωγικές διαδικασίες και προϊόντα καταστροφικά για το περιβάλλον) – δεν πρέπει να είναι επιλέξιμα. Αλλά τη στιγμή που δύο καλά έργα παρουσιάζονται, πώς θα επιλεγεί το ένα έναντι του άλλου; Αυτά τα πολύ συγκεκριμένα και εύλογα ερωτήματα θα υπάρξουν και είναι σημαντικό να έχουμε τα απαραίτητα στοιχεία για να απαντήσουμε. Η αλλαγή της ενέργειας είναι η ύψιστη προτεραιότητα, ανεξάρτητα από τις διεθνείς συμφωνίες. Το DiEM25 θα αφιερώσει μια ξεχωριστή Λευκή Βίβλο για το ζήτημα της χρηματοδότησης της πράσινης μετάβασης.

Εν κατακλείδι, η ανάκαμψη μέσω επενδύσεων που προωθεί το DiEM25 στηρίζεται πάνω σε ένα απλό σημείο της οικονομίας και της πολιτικής, που η Ευρώπη έχει παραμελήσει για πάρα πολύ καιρό: Οι πόροι της κοινωνίας πολλαπλασιάζονται όταν χρησιμοποιούνται για να υποστηρίξουν την εργασία, μειώνονται, ακόμα και καταστρέφονται, όταν μεταφέρονται στους ολιγάρχες, σπαταλώνται από τους τραπεζίτες ή δίνονται για τη διατήρηση ενός μεγάλου πληθυσμού στην απραξία ή την εργασία για ένα κομμάτι ψωμί σε επισφαλείς μικροδουλειές.

2.4 Υποστήριξη των ντόπιων πληθυσμών για την αναχαίτιση της εξαναγκαστικής μετανάστευσης

Το πρόγραμμα Πράσινων Επενδύσεων θα δώσει μεγάλη ώθηση στην καινοτόμο επιχειρηματικότητα και επαγγελματική δραστηριότητα και θα διαχύσει τα οφέλη του σε όλη την οικονομία στον έναν ή άλλο βαθμό. Παρόλα αυτά το πρόγραμμα δεν επαρκεί για να συμπεριλάβει τη μεγάλη εκείνη μερίδα των επιμέρους ντόπιων πληθυσμών που επαγγελματικά απασχολούνται είτε σε δραστηριότητες που θεωρούνται μη δημοφιλείς αλλά σημαντικές για την εύρυθμη λειτουργία της κοινωνίας και οικονομίας, όπως η φροντίδα ηλικιωμένων, η συντήρηση των δικτύων ύδρευσης, αποχέτευσης, τηλεπικοινωνιών κλπ, είτε σε επαγγέλματα που θεωρούνται παρωχημένα και τεχνολογικά απαξιωμένα, είτε διαβιούν σε περιοχές που παρουσιάζεται γενικευμένη υπο-απασχόληση. Για αυτόν τον κόσμο το DiEM25 προτείνει τρεις δράσεις – προγράμματα: Καταπολέμησης της Φτώχειας, Κοινωνικής Στέγασης και Εγγυημένης Απασχόλησης.

Πρόγραμμα Καταπολέμησης της Φτώχειας

Αυτό το πρόγραμμα πανευρωπαϊκής αλληλεγγύης έχει δύο στόχους: Πρώτον, να θεραπεύσει τις σημαντικές κακουχίες που υφίσταται μεγάλο μέρος των Ευρωπαίων πολιτών λόγω της κρίσης. Δεύτερον να λειτουργήσει σαν ανάχωμα στην αποσάθρωση των κατά τόπους πληττόμενων κοινωνιών και να συνδράμει στην σταθεροποίησή και ανάπτυξή τους, βασικό ζητούμενο για το μέλλον της Ευρωπαϊκού εγχειρήματος. Το παρόν πρόγραμμα αλληλεγγύης όμως δεν μπορεί παρά να είναι συμπληρωματικό και όχι υποκατάστατο ενός γενικευμένου σχεδίου Επενδύσεων και προώθησης της Απασχόλησης. Το πρόγραμμα πρέπει λοιπόν να είναι συγκεκριμένα οριοθετημένο, καλύπτοντας ένα μέρος της οικονομικής δραστηριότητας και λειτουργήσει επικουρικά στην προσπάθεια οικονομικής σταθεροποίησης και ανάκαμψης, συμπεριλαμβάνοντας έναν δραστήριο ιδιωτικό τομέα. Όπως και να έχει, ένα τέτοιο πρόγραμμα είναι κρίσιμο για την άμεση ανακούφιση της ανθρωπιστικής και κοινωνικής κρίσης που μαστίζει την Ευρώπη και για την σωτηρία του ευρωπαϊκού εγχειρήματος πολιτικά.

Η Νέα Ευρωπαϊκή Συμφωνία που καταθέτει το DiEM25 προτείνει τη δημιουργία ενός κοινού ευρωπαϊκού ταμείου για την αντιμετώπιση της φτώχειας και ιδιαίτερα την κάλυψη των βασικών αναγκών σίτισης των Ευρωπαίων πολιτών. Ως πρότυπα θα χρησιμοποιηθούν το αμερικανικό πρόγραμμα σίτισης μέσω παροχής κουπονιών (Food Stamps) και το ελληνικό πρόγραμμα επιδότησης διατροφής με κουπόνια σίτισης που εισήγαγε η πρώτη κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, προσφέροντας βοήθεια στους πλέον ευάλωτους Ευρωπαίους πολίτες. Πρόκειται για ένα μοντέλο που βασίζεται στην παροχή χρεωστικών καρτών περιορισμένης χρήσης, με την προοπτική να συμπεριλάβει και τις κάρτες του ψηφιακού δημόσιου συστήματος πληρωμών, όπως αυτό περιγράφεται στην ενότητα 2.2. Σε ένα μεταγενέστερο στάδιο προβλέπεται η επέκτασή του στις εξομαλυντικές παροχές για τους ανέργους και για την ενίσχυση των χαμηλότερων συντάξεων, θέτοντας τα θεμέλια για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση στο συνταξιοδοτικό, εξαλείφοντας φαινόμενα ένδειας στους Ευρωπαίους πολίτες της τρίτης ηλικίας.

Λόγω της ανυπαρξίας κοινής αναδιανεμητικής πολιτικής στην Ευρώπη, το DiEM25 προτείνει δύο πηγές χρηματοδότησης των μέτρων που στοχεύουν στην καταπολέμησης της φτώχειας: Πρώτη πηγή είναι τα συσσωρευμένα κέρδη των Ευρωπαϊκών Κεντρικών Τραπεζών από το εκδοτικό προνόμιο, δηλαδή την διοχέτευση φρεσκοτυπωμένου χρήματος στα κατά τόπους τραπεζικά συστήματα, όπως για παράδειγμα τα κέρδη από την διαδικασία της Ποσοτικής Χαλάρωσης ή τα κέρδη της ΕΚΤ από το διευρωπαϊκό σύστημα πληρωμών (Σύστημα Μεγάλων Πληρωμών) Target2. Δεύτερη πηγή χρηματοδότησης είναι η δημοσιονομική χαλάρωση που επιτρέπει το ψηφιακό δημόσιο σύστημα πληρωμών, όπως αναλύεται στο τμήμα 2.2.

Πρόγραμμα Κοινωνικής Στέγασης

Η Νέα Ευρωπαϊκή Συμφωνία προτείνει επίσης στις Ευρωπαϊκές χώρες, μέλη ή μη της ΕΕ, να έλθουν σε μια πολυμερή συμφωνία χρηματοδότησης και εξασφάλισης αξιοπρεπούς στέγασης για κάθε Ευρωπαίο πολίτη στη χώρα καταγωγής του, επαναφέροντας το μοντέλο της κοινωνικής κατοικίας που έχει αποξηλωθεί σε όλη την Ευρώπη. Αυτό αποτελεί έναν μακροπρόθεσμο στόχο μας που απαιτεί χρόνο, σχεδιασμό και νέες επενδύσεις στις κατασκευές.

Στον τρέχοντα χρόνο, το DiEM25 προτείνει κάτι που μπορεί να εφαρμοστεί άμεσα και να ανακουφίσει πληθώρα πολιτών σε όλη την Ευρώπη: την προστασία των ιδιοκτητών απέναντι στην έξωση υπό τη μορφή του δικαιώματος παραμονής στην κατοικία τους αποδίδοντας ένα τίμημα στους πιστωτές τους εν είδει ενοικίου. Το τίμημα αυτό θα καθορίζεται από εκπροσώπους της τοπικής κοινότητας και θα λαμβάνει υπόψη τις γενικότερες βιοτικές ανάγκες του κάθε νοικοκυριού. Το παρόν μέτρο θα δώσει κίνητρο στους πιστωτές (τράπεζες) να αποζητούν την επαναδιαπραγμάτευση της οφειλής και των όρων της υποθήκης, παρά να οδηγούνται στην εύκολη λύση της κατάσχεσης, γεγονός που θα λειτουργήσει σταθεροποιητικά στις κατά τόπους κοινωνίες, εξαλείφοντας φαινόμενα ερημοποίησης ολόκληρων γειτονιών λόγω μαζικών κατασχέσων.

Πρόγραμμα Εγγυημένης Απασχόλησης

Βασική αρχή του DiEM25 είναι πως κάθε Ευρωπαίος πολίτης έχει το δικαίωμα στην απασχόληση στον τόπο καταγωγής του με αξιοπρεπείς απολαβές. Για να καταστεί αυτό το δικαίωμα εφικτό στην πράξη, πρέπει να ορίσουμε τις πηγές χρηματοδότησής του. Πρώτα όμως πρέπει να λάβουμε υπόψη κάποια βασικά μακροοικονομικά δεδομένα αναφορικά με το ζήτημα: η ανεργία ποσοτικά λειτουργεί αντιστρόφως ανάλογα ως προς την κοινωνική πρόνοια, αποδυναμώνοντας την αποτελεσματικότητάς της όσο αυξάνεται. Ο περιορισμός των εισοδημάτων που η ανεργία φέρνει, μειώνει τα δημόσια έσοδα ενώ ταυτόχρονα αυξάνονται οι υποχρεώσεις του κράτους προς τους χειμαζόμενους πολίτες για ιατροφαρμακευτική κάλυψη, επιδόματα ανεργίας, αναπηρίας, βασικής σίτισης και κάθε άλλης κοινωνικής παροχής. Επίσης, ο ιδιωτικός τομέας τείνει να προσλαμβάνει πεπειραμένους εργαζόμενους που κινούνται από την μια δουλειά στην άλλη παρά ανέργους και δη μακροχρόνια ανέργους. Με αυτά τα δεδομένα η ανεργία αυτο-αναπαράγεται και διαιωνίζεται, επιδρώντας καταστροφικά για τα άτομα, τις οικογένειες και την κοινωνία στο σύνολό της. Η θεραπεία δεν είναι άλλη από την δημιουργία θέσεων εργασίας. Οι εργαζόμενοι αποδίδουν φόρους, παύουν να συντηρούνται από τα επιδόματα ανεργίας και οι δεξιότητες τους καλλιεργούνται και αναπτύσσονται με τους ίδιους να καθίστανται χρήσιμοι κοινωνικά, παράγοντας προϊόντα και υπηρεσίες που ζητούνται από τους καταναλωτές.

Η πρόταση του DiEM25 είναι οι ευρωπαϊκές χώρες, μέλη ή μη της ΕΕ, να συναποφασίσουν τη χρηματοδότηση και εξασφάλιση θέσεων απασχόλησης για κάθε ευρωπαίο πολίτη στον τόπο καταγωγής του. Αυτές οι θέσεις εργασίας θα αφορούν τον δημόσιο τομέα αλλά και κλάδους μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, που κάθε ευρωπαϊκό κράτος θα αναλάβει να δημιουργήσει σε τοπικό επίπεδο. Οι απολαβές θα εξασφαλίζουν ένα βασικό αλλά αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης, τηρουμένων των αναλογιών του βιοτικού επιπέδου κάθε χώρας. Οι θέσεις εργασίας αυτές θα είναι άμεσα διαθέσιμες σε όσους τις έχουν ανάγκη, ερχόμενοι σε ευθεία συνεννόηση με τις τοπικές κοινότητες και τις διοικητικές αρχές τους, ενδυναμώνοντας έτσι τη δημοκρατία σε τοπικό επίπεδο.

Οι θέσεις απασχόλησης του προγράμματος δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να υποκαταστήσουν τις θέσεις εργασίας των δημοσίων υπαλλήλων. Ούτε θα παρέχουν μονιμότητα. Αλλά θα προσφέρουν εργασία και εισόδημα σε όσους επιθυμούν να συμμετέχουν, παραμένοντας ταυτόχρονα στους τόπους καταγωγής τους, παρέχοντας έτσι μια εναλλακτική λύση στο σκληρό δίλημμα ανάμεσα στην ανεργία και τη μετανάστευση. Οι δικαιούχοι του προγράμματος θα αποκτήσουν εισόδημα, θα πληρώνουν φόρους και δεν θα χρειάζονται βοήθεια από το δημόσιο, με το τελευταίο να εξοικονομεί πόρους ενώ ταυτόχρονα, μέσω του προγράμματος, θα παράγονται αγαθά, υπηρεσίες και θα προωθούνται κοινωνικές επενδύσεις. Καθώς θα βελτιώνεται η οικονομία, εκείνοι που βρίσκονται στη δεξαμενή του προγράμματος και επιδεικνύουν καλές επιδόσεις εργασίας θα απορροφώνται από τον ιδιωτικό τομέα. Το καθαρό κόστος του προγράμματος εγγυημένης απασχόλησης επομένως θα είναι αρκετά χαμηλότερο από ότι φαίνεται με μια πρώτη ανάγνωση.

Εγείρεται το ερώτημα πως θα χρηματοδοτηθεί αυτό το κόστος του προγράμματος, όσο χαμηλό κι αν είναι, απουσία ενός πανευρωπαϊκού ομοσπονδιακού προϋπολογισμού; Το DiEM25 προτείνει την εισαγωγή ενός ειδικού φόρου (με καθολική ισχύ στη βάση πολυμερούς συμφωνίας ανάμεσα στις ευρωπαϊκές χώρες, μέλη ή μη της ΕΕ) που θα επιβληθεί πάνω στην αγοραία αξία των ακινήτων (γης και κτιρίων) που χρησιμοποιούν μεγάλες επιχειρήσεις (με την εξαίρεση του κλάδου της γεωργίας), με το ύψος του φόρου να είναι μια αντιστρόφως ανάλογη συνάρτηση του πλήθους των μισθωτών υπαλλήλων που απασχολεί η κάθε επιχείρηση. Για παράδειγμα, εταιρείες που κατέχουν μεγάλα και ακριβά κτίρια αλλά απασχολούν μικρό αριθμό εργαζομένων θα είναι οι κύριες υπόχρεες του εν λόγω φόρου.

Ένα δεύτερο ερώτημα που εγείρεται είναι για ποιο λόγο αυτές οι θέσεις εργασίας να περιορίζονται στους τόπους καταγωγής των δικαιούχων. Η απάντηση είναι πως στόχος του DiEM25 είναι να σταθεροποιήσει κάθε ευρωπαϊκή χώρα και όχι να συμβάλλει στο ακριβώς αντίθετο. Ας αναλογιστούμε τι θα γινόταν αν κάθε Ευρωπαίος πολίτης είχε δικαίωμα σε μια εγγυημένη θέση εργασίας στη Γερμανία ή τη Γαλλία με απολαβές αντίστοιχες των χωρών αυτών​· όλοι θα επιθυμούσαν να μεταναστεύσουν εκεί! Ταυτόχρονα οι γερμανικές αρχές θα έπρεπε να δημιουργήσουν όλες αυτές τις θέσεις εργασίας για τους μη Γερμανούς Ευρωπαίους πολίτες που θα συνέρρεαν εκεί, κάτι βέβαια που η γερμανική πολιτεία δεν θα μπορούσε να διαχειριστεί και επομένως θα απέρριπτε. Μια τέτοια κατάσταση δεν είναι επιθυμητή. Οι Ευρωπαϊκές χώρες οφείλουν να παρέχουν θέσεις εργασίας στους πολίτες τους, στη δική τους γλώσσα, προσφέροντας μια ασφαλή και παραγωγική εργασιακή προοπτική, χωρίς βέβαια να απεμπολείται το θεμελιώδες ευρωπαϊκό δικαίωμα στην ελεύθερη μετακίνηση του εργατικού δυναμικού, μια μετακίνηση όμως που προτιμούμε να χαρακτηρίζεται από την επιθυμία της προσωπικής ανέλιξης και όχι του εξαναγκασμού από την ανεργία στον τόπο καταγωγής.

Για αυτούς τους λόγους, οι μισθολογικές απολαβές θα πρέπει να είναι προσαρμοσμένες στα εθνικά επίπεδα τιμών κάθε ευρωπαϊκής χώρας και όχι ενιαίες για όλη την Ευρώπη. Το κοινό τους στοιχείο θα είναι η εξασφάλιση ενός βασικού βιοτικού επιπέδου, τηρούμενων των εθνικών αναλογιών, υψηλότερο των προνοιακών βοηθημάτων αλλά κατώτερο των απολαβών που λαμβάνουν οι μόνιμοι δημόσιοι υπάλληλοι και εργαζόμενοι. Οι θέσεις εργασίας του προγράμματος εγγυημένης απασχόλησης θα αποτελούν ένα μαξιλάρι ασφαλείας για αυτούς που τις έχουν ανάγκη, για αυτούς που βρέθηκαν εκτός αγοράς εργασίας, και ταυτόχρονα ένα οιονεί σκαλοπάτι για τη μετάβαση τους σε καλύτερες μισθολογικά δουλειές όταν η ευκαιρία παρουσιαστεί.

Από οικονομική σκοπιά, το πρόγραμμα θα προσφέρει αυτό που λείπει και χρειάζεται επιτακτικά η Ευρώπη: έναν αυτόματο σταθεροποιητικό μηχανισμό, δομημένο να διασφαλίζει την οικονομική και κοινωνική σταθερότητα κάθε Ευρωπαϊκής χώρας, μέλους ή μη της ΕΕ. Ένα τέτοιο πρόγραμμα δύναται να λειτουργήσει ανασταλτικά στην εγγενή αποσταθεροποιητική δυναμική του ευρωπαϊκού εγχειρήματος που εκδηλώνεται μέσω της ανόδου του εθνικισμού που πολιτικά μαστίζει την Ευρώπη.

2.5 Αντιμετωπίζοντας την Ευρωκρίση: Ένα σχέδιο σωτηρίας της Ευρωζώνης που ταυτόχρονα θα εκπολιτίζει το Ευρώ και θα ελαχιστοποιεί το κόστος μιας απευκταίας διάλυσής της.

Η κρίση της Ευρωζώνης εκδηλώνεται σε τέσσερα αλληλένδετα πεδία: στον ​τραπεζικό τομέα​, στη δημοσιονομική κρίση χρέους​, στην ​απουσία επενδύσεων και στην ​άνοδο της φτώχειας​. Η χρόνια σκληρή λιτότητα υποβάθμισε το βιοτικό επίπεδο των λαών της Ευρώπης, ρίχνοντας την Ευρώπη απο το βάθρο της αλλοτινής ευδαιμονίας, οδηγώντας την μοιραία στην αποσάθρωση Το σχέδιο του DiEM25 προτείνει, ως μια καταρχάς αντίδραση, την χρησιμοποίηση των υπαρχόντων ευρωπαϊκών θεσμών με τρόπο συμβατό μεν της τρέχουσας ευρωπαϊκής νομοθεσίας, που να επιτρέπει όμως δε την ανάπτυξη νέων λειτουργιών και την ανάληψη καινούριων κατευθυντήριων πολιτικών.

Συγκεκριμένα καταθέτουμε πέντε προτάσεις:

Πρόταση 1η – Το δημόσιο ψηφιακό σύστημα πληρωμών

Το ρηξικέλευθο νέο σύστημα πληρωμών που παρουσιάσαμε παραπάνω στην ενότητα 2.2, δύναται να εισαχθεί ακόμα και αύριο το πρωί από κάθε χώρα μέλος της ΕΕ, ενισχύοντας τους βαθμούς δημοσιονομικής ελαστικότητας, χρηματοδοτώντας επενδύσεις και κοινωνικά προγράμματα και κυρίως παρέχοντας στις χώρες μέλη ένα πολύτιμο όχημα διαχείρισης και περιορισμού του κόστους ενδεχόμενης διάλυσης της Ευρωζώνης ή ακόμα και έξωσης από αυτήν. (Να ληφθεί υπόψη πως εφόσον έχει εγκατασταθεί, το δημόσιο ψηφιακό σύστημα πληρωμών μπορεί να μετατρέψει το νόμισμα από Ευρώ στο αντίστοιχο εθνικό απλώς με το πάτημα ενός κουμπιού.)

Πρόταση 2η – Τραπεζικός Τομέας, Αντιμετώπιση κατά περίπτωση

Οι τράπεζες που χρειάζονται ανακεφαλαιοποίηση από τον αρμόδιο για τα bail-out Ευρωπαϊκό μηχανισμό, τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ΕΜΣ – ESM) δηλαδή, να έρχονται σε απευθείας επαφή και διαπραγμάτευση με τον ΕΜΣ, αντί να έχουμε τις εθνικές κυβερνήσεις να δανείζονται για χάρη τεράστια ποσά των τραπεζών. Ο ΕΜΣ και όχι τα Κράτη θα είναι λοιπόν αυτός που θα αναλαμβάνει την αναδιάρθρωση, ανακεφαλαιοποίηση και την εκκαθάριση, αν κριθεί αναγκαίο, των προβληματικών τραπεζικών ιδρυμάτων.

Η πρόταση του DiEM25 είναι οι προβληματικές τράπεζες να μετατίθενται από την εθνική δικαιοδοσία σε μία ειδική ευρωπαϊκή δικαιοδοσία, αφιερωμένη σε αυτόν τον σκοπό. Η ΕΚΤ θα είναι αυτή που θα ορίζει το νέο Διοικητικό Συμβούλιο της προβληματικής τράπεζας, με αρμοδιότητα να κρίνει αν δύναται να διασωθεί ή όχι και να προχωρήσει αντίστοιχα σε ανακεφαλαιοποίηση ή εκκαθάριση. Στην περίπτωση που προκρίνεται η ανακεφαλαιοποίηση, ο ΕΜΣ θα παρέχει το αναγκαίο κεφάλαιο, λαμβάνοντας για αυτό ανάλογο ύψος μετοχών. Η αναδιάρθρωση της τράπεζας μπορεί να περιλαμβάνει τη συγχώνευση της με άλλο ίδρυμα, την ​συρρίκνωση της, ακόμα και πλήρη εκκαθάρισή της, πάντα βέβαια με γνώμονα την αποφυγή του κουρέματος των καταθέσεων. Μόλις η τράπεζα αναδιαρθρωθεί και ανακεφαλαιοποιηθεί, ο ΕΜΣ θα πωλήσει τις μετοχές της που κατέχει, ανακτώντας τα κόστη που κατέβαλε.

Πρόταση 3η – Πρόγραμμα Περιορισμένης Αναχρηματοδότησης του Δημόσιου Χρέους

Η Συνθήκη του Μάαστριχτ ορίζει πως το ανεκτό ύψος του δημόσιου χρέους για κάθε χώρα – μέλος της ΕΕ είναι το 60% του ΑΕΠ. Από την απαρχή της κρίσης το 2008, τα περισσότερα κράτη – μέλη έχουν υπερβεί αυτό το όριο. Η πρόταση του DiEM25 είναι η ΕΚΤ να προσφέρει την ευκαιρία στα κράτη-μέλη να αναχρηματοδοτήσουν το μέρος εκείνο του Χρέους τους που είναι Συμβατό με το όριο του Μάαστριχτ (ΧΣΜ), δηλαδή το 60%, με τις χώρες-μέλη να εξυπηρετούν αυτό το αναχρηματοδοτημένο μέρος τους χρέους τους ξεχωριστά η κάθε μία. Κατα συνέπεια, ΕΚΤ θα προσχωρήσει στην άντληση κεφαλαίων ώστε να αποπληρώνει τα ομόλογα των κρατών-μελών που εντάσσονται στο ΧΣΜ1 .

Η διαδικασία θα λειτουργήσει ως εξής. Η εξυπηρέτηση του ΧΣΜ, δηλαδή των ομολόγων που έχει εκδώσει η ΕΚΤ για να το αναχρηματοδοτήσει, θα γίνεται από τα κράτη-μέλη με τη διαφορά πως τα επιτόκια που θα θέτει η ΕΚΤ θα είναι εξαιρετικά χαμηλά, ελάχιστα πάνω από τις αποδόσεις των δικών της ομολόγων. Το μέρος των εθνικών δημόσιων χρεών που θα έχει μετατραπεί σε ομόλογα της ΕΚΤ θα διακρατείται στα χαρτοφυλάκια της τελευταίας σε χρεωστικούς λογαριασμούς και δεν θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως εγγυήσεις για την παροχή πίστωσης ή την δημιουργία χρηματοοικονομικών παραγώγων. Τα κράτη-μέλη θα αναλάβουν την πλήρη αποπληρωμή αυτών των ομολόγων αυτών κατά τον χρόνο ωρίμανσής τους ή, αν το επιλέξουν οι κάτοχοι, την επιμήκυνση τους με ακόμα χαμηλότερα επιτόκια από την ΕΚΤ.

Για να διασφαλιστεί η αξιοπιστία αυτής της μετατροπής χρέους και για να τηρηθεί ο κανόνας που θέλει τα ομόλογα της ΕΚΤ να μην αγοράζονται από την ίδια μέσω αύξησης της προσφοράς χρήματος, τα κράτη-μέλη θα συμφωνήσουν να πληρούν το καθεστώς της υψηλότερης προτεραιότητας αποπληρωμής (super-seniority) για τους χρεωστικούς λογαριασμούς που διατηρούν στην ΕΚΤ, καθώς επίσης και τα χρεόγραφα που θα εκδώσει η ΕΚΤ για αυτόν τον σκοπό να έχουν την εγγύηση του ΕΜΣ, χρησιμοποιώντας μόνο ένα μικρό μέρος της χρηματοδοτικής ικανότητας του μηχανισμού. Αν ένα κράτος-μέλος έλθει σε άτακτη χρεοκοπία και δεν δύναται να εξυπηρετήσει κάποιο ομόλογο της ΕΚΤ που έχει εκδοθεί για λογαριασμό του, τότε αυτή η ζημία θα καλυφθεί από την ασφάλεια που θα έχει αγοράσει ή παράσχει ο ΕΜΣ.

Πρόταση 4η – Πρόγραμμα Ανάκαμψης και Σύγκλισης με όχημα τις επενδύσεις

Πρόκειται για μια εφαρμογή στην πράξη του Προγράμματος Πράσινων Επενδύσεων (βλ. παραπάνω τμήμα 2.3) για κάθε κράτος-μέλος της Ευρωζώνης. Συγκεκριμένα, το DiEM25 προτείνει:

1. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και το ​Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων (ΕΤαΕ) να εκκινήσουν ένα ευρύ Επενδυτικό Πρόγραμμα Ανάκαμψης σε όλη την Ευρωζώνη, ύψους περί του 5% του ευρωζωνικού ΑΕΠ, με την ΕΤΕπ να επικεντρώνεται σε μεγάλης κλίμακας έργα υποδομών και το ΕΤαΕ στη χρηματοδότηση start-ups, μικρομεσαίων επιχειρήσεων, καινοτόμες εταιρείες στον χώρο της τεχνολογίας, της έρευνας για την πράσινη ανάπτυξη, κλπ.

2. Η χρηματοδότηση του Επενδυτικού Προγράμματος Ανάκαμψης θα γίνει εξ ολοκλήρου απο ομόλογα που θα εκδόσουν η ΕΤΕπ και το ΕΤαΕ.

3. Για να διασφαλιστεί πως αυτά τα ομόλογα που θα εκδόσουν η ΕΤΕπ και το ΕΤαΕ δεν θα αντιμετωπίσουν αύξουσες αποδόσεις, ως αποτέλεσμα του μεγάλου ύψους των εκδόσεων, η ΕΚΤ θα παραμβαίνει στις δευτερογενείς αγορές, αγοράζοντας όσα τέτοια ομόλογα απαιτείται για να διατηρεί τις αποδόσεις τους στα τρέχοντα, χαμηλά επίπεδα.

Πρόταση 5η – Έκτακτο Πρόγραμμα Κοινωνικής Αλληλεγγύης για την καταπολέμηση της αυξανόμενης φτώχειας

Πρόκειται για την εφαρμογή στην πράξη του Προγράμματος Καταπολέμησης της Φτώχειας (βλ. τμήμα 2.4) σε όλη την Ευρωζώνη. Το DiEM25 καταθέτει την πρόταση η ΕΕ να προωθήσει άμεσα ένα Έκτακτο Πρόγραμμα Κοινωνικής Αλληλεγγύης που θα εγγυάται σε όλους τους Ευρωπαίους πολίτες την πρόσβαση στη βασικές ανάγκες σίτισης και ενέργειας, μέσω ενός Ευρωπαϊκού Προγράμματος Κουπονιών Σίτισης, αντίστοιχο του προγράμματος Food Stamps στις ΗΠΑ, και ενός Προγράμματος παροχής Ελάχιστης βασικής Ενέργειας. Αυτά τα προγράμματα θα χρηματοδοτηθούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία θα χρησιμοποιήσει τα συσσωρευμένα κέρδη των Ευρωπαϊκών Κεντρικών Τραπεζών από την διαδικασία της Ποσοτικής Χαλάρωσης, τα κέρδη από τις ανισορροπίες του διευρωπαϊκού συστήματος πληρωμών Target2, κέρδη των κρατών από συναλλαγές ομολόγων και στο μέλλον απο κέρδη διαφόρων χρηματοοικονομικών συναλλαγών ή τα τέλη επί των ισολογισμών που η Επιτροπή συζητά τελευταία.

2.6 Συντονισμός Νομισματικής και Δημοσιονομικής Πολιτικής των κρατών-μελών της ΕΕ (μέλη της Ευρωζώνης και μη) για την μεγιστοποίηση του αποτελέσματος της απόπειρας ανάκαμψης στην Ευρώπη

Ένας από τους κύριους λόγους που οδήγησε τους Βρετανούς στην απόφαση για την έξοδο απο την ΕΕ ήταν η μαζική μετανάστευση Ευρωπαίων πολιτών στο Ηνωμένο Βασίλειο. Αυτό συνέβη επειδή μεταξύ του 2008 και του 2012, η Τράπεζα της Αγγλίας προχώρησε σε εκτεταμένη αύξηση της προσφοράς του χρήματος (εξαιρετικά χαλαρή νομισματική πολιτική), σε κραυγαλέα αντίθεση με τις πολιτικές που ακολούθησε η ΕΚΤ. Είναι ξεκάθαρο πως οι Ευρωπαϊκές κεντρικές τράπεζες, οι κυβερνήσεις και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή οφείλουν να συντονίσουν την δημοσιονομική, νομισματική και κοινωνική πολιτική τους με στόχο την μεγιστοποίηση του οικονομικού και κοινωνικού αποτελέσματος σε όλη την Ευρώπη.

2.7 Σχεδιάζοντας μια μετα-καπιταλιστική, πραγματικά φιλελεύθερη και ανοιχτή Ευρώπη: ο εκδημοκρατισμός της οικονομικής σφαίρας και ο ρόλος του Εγγυημένου Βασικού Μερίσματος

Στο DiEM25 είμαστε πεπεισμένοι ότι, μακροπρόθεσμα, ο καπιταλισμός δεν μπορεί να εκπολιτιστεί, κυρίως λόγω της μοναδικής του ικανότητας να αυτό-υπονομεύεται μέσω των τεχνολογικών καινοτομιών οι οποίες δημιουργούν πλεονάζουσα δυναμικότητα, ανισότητα, και ανεπαρκή συνολική ζήτηση για προϊόντα και υπηρεσίες. Ο αυτοματισμός και η Άνοδος των Μηχανών αποτελούν, ήδη, ορατό κίνδυνο σε αυτή την κατεύθυνση, δυνάμενοι να δημιουργήσουν τη νέα κρίση, προτού καν μπορέσει η Ευρώπη να επιλύσει την υφιστάμενη.

Ορισμένοι προτείνουν ως λύση το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα (UBI universal basic income). Το DiEM25 απορρίπτει την ιδέα ενός εγγυημένου ελάχιστου εισοδήματος για όλους στο βαθμό που αυτό θα χρηματοδοτείται μέσω της φορολογίας. Ένα εγγυημένο εισόδημα χρηματοδοτούμενο από τη φορολογία, θα υπονόμευε το υπάρχον κοινωνικό κράτος, μειώνοντας τη χρηματοδότησή του, και θα έσπερνε τον σπόρο του ανταγωνισμού μεταξύ των φτωχών εργαζομένων και των ανέργων. Ωστόσο, το DiEM25 προτείνει ένα διαφορετικό σχήμα – ένα εγγυημένο βασικό μέρισμα το οποίο περιλαμβάνει τις τρεις παρακάτω θέσεις: η φορολόγηση δεν μπορεί να είναι αποδεκτή πηγή χρηματοδότησης τέτοιων σχημάτων, πρέπει να γίνει αποδεκτή η ύπαρξη του προβλήματος της υπεραυτοματοποίησης η οποία συμβάλλει στην αύξηση της ανεργίας αλλά και στην ύπαρξη απολαβών οι οποίες δεν συνδέονται με την εργασία. Όμως αν η χρηματοδότηση ενός τέτοιου σχήματος δεν προέρχεται από τη φορολογία, από πού θα μπορούσε αυτό να αντλήσει τους αναγκαίους πόρους; Η απάντηση βρίσκεται στις αποδόσεις των κεφαλαίων.

Ένας κοινός μύθος είναι ότι το κεφάλαιο δημιουργείται από τους καπιταλιστές οι οποίοι, κατά συνέπεια, έχουν δικαίωμα να καρπώνονται τις κεφαλαιακές αποδόσεις. Αυτό δεν ίσχυε ποτέ, πολύ δε περισσότερο δεν ισχύει στις μέρες μας. Κάθε φορά που ένας από εμάς κάνει αναζήτηση στη Google συνεισφέρει στο κεφάλαιο της εταιρίας. Παρ’ όλα αυτά, μόνο οι μέτοχοι της Google έχουν το δικαίωμα να καρπώνονται τα κέρδη που αποδίδει αυτό το, εν πολλοίς κοινωνικά παραγόμενο, κεφάλαιο. Επιπλέον, ο αυτοματισμός, η ψηφιοποίηση και ο ρόλος των κρατικών επιχορηγήσεων και των κοινοτικών συνεισφορών στην συσσώρευση της γνώσης καθιστούν αδύνατο το να γνωρίζουμε σε τι ποσοστό έχουν συμβάλει στο εταιρικό κεφάλαιο οι ιδιοκτήτες και σε τι ποσοστό το ευρύτερο κοινό.

Το DiEM25 προτείνει μια απλή πολιτική: να τεθεί σε ισχύ μια νομοθεσία η οποία θα εξασφαλίζει ότι σε κάθε περίπτωση νέας εγγραφής στο χρηματιστήριο ένα ποσοστό των μετοχών θα διοχετεύεται σε ένα Κοινό Αποθετήριο Κεφαλαίου, από τις αποδόσεις του οποίου θα χρηματοδοτείται το βασικό εγγυημένο μέρισμα (UBD universal basic dividend). Το UBD θα πρέπει και μπορεί να είναι, ανεξάρτητο από οποιοδήποτε προνοιακό επίδομα, επίδομα ανεργίας, και κάθε άλλη παροχή του κράτους πρόνοιας . Με αυτόν τον τρόπο αποσοβείται ο κίνδυνος αποδόμησης του κοινωνικού κράτους, το οποίο ενσαρκώνει την έννοια της αμοιβαιότητας μεταξύ των μισθωτών και των ανέργων. Για να μπορέσει η Ευρώπη να αποδεχθεί την άνοδο του αυτοματισμού εξασφαλίζοντας, ταυτοχρόνως, ότι η άνοδος αυτή θα συμβάλει στην ευημερία του κοινωνικού συνόλου, θα πρέπει να εξασφαλίσει ότι κάθε πολίτης θα έχει δικαίωμα ιδιοκτησίας πάνω στις χρηματικές αποδόσεις που παράγουν οι μηχανές, και επομένως θα εξασφαλίσει ένα εγγυημένο βασικό μέρισμα (UBD) για όλους.

Το εγγυημένο βασικό μέρισμα μας επιτρέπει να αναγνωρίσουμε μία άλλη όψη της ελευθερίας και της ισότητας, η οποία γεφυρώνει τις μέχρι τώρα αγεφύρωτες διαφωνίες μεταξύ διαφόρων πολιτικών ομάδων, ενώ ταυτοχρόνως σταθεροποιεί την κοινωνία και αναζωογονεί την έννοια της συνολικής κοινωνικής ευημερίας εν όψει της αποσταθεροποιητικής λειτουργίας των τεχνολογικών καινοτομιών. Φυσικά διαφωνίες θα εξακολουθήσουν να υπάρχουν, αλλά αυτές οι διαφωνίες θα έχουν να κάνουν με το ποσοστό των εταιρικών μετοχών που θα πρέπει να διοχετευτούν στο Κοινό Αποθετήριο, με το ποσό που θα πρέπει να δίνεται επιπλέον του UBD ως προνοιακό επίδομα ή επίδομα ανεργίας, και με το περιεχόμενο των συμβάσεων εργασίας.

Επιπλέον, το DiEM25 προτείνει να εκδημοκρατιστεί, εν ευθέτω χρόνω, η διοίκηση των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων (ιδίως όσων η χρηματοδότηση εξαρτάται από την φορολόγηση των πολιτών) αλλά και των άλλων οργανισμών, με αυξημένη συμμετοχή αντιπροσώπων από τοπικές, περιφερειακές και εθνικές συλλογικότητες.

Τμήμα 3 – ΧΡΟΝΙΚΟΣ ΟΡΙΖΟΝΤΑΣ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΩΝ, ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΩΝ ΚΑΙ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ

3.1 Βραχυπρόθεσμες πολιτικές

Για το βραχυπρόθεσμο μέλλον το DiEM25 προτείνει πολιτικές που μπορούν να εφαρμοστούν άμεσα , επαναξιολογώντας τους ήδη υπάρχοντες θεσμούς, γεγονός που δεν απαιτεί ούτε διμερείς ούτε πολυμερείς συμφωνίες με την Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά ούτε και αλλαγές στις Ευρωπαϊκές Συνθήκες.

Επί παραδείγματι:

Μια νέα δημόσια πλατφόρμα ψηφιακών πληρωμών η οποία θέτει τέρμα στο μονοπώλιο των Τραπεζών επί των πληρωμών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης – βλέπε ενότητα 2.2

H ανάκαμψη μέσω πράσινων επενδύσεων: Συνδέοντας την κεντρική τραπεζική με τις δημόσιες επενδύσεις και τις νέες πλατφόρμες ψηφιακών πληρωμών – βλέπε ενότητα 2.3

Το Πρόγραμμα Ενάντια στη Φτώχεια και η αναστολή των εξώσεων που είναι μέρος του προγράμματος Στέγασης – βλέπε ενότητα 2.4

Οι τέσσερις πολιτικές για την διαχείριση της κρίσης της Ευρωζώνης – βλέπε ενότητα 2.5

3.2 Μεσοπρόθεσμες πολιτικές

Για το μεσοπρόθεσμο μέλλον το DiEM25 προτείνει πολιτικές που απαιτούν διμερείς ή πολυμερείς συμφωνίες μεταξύ κυβερνήσεων αλλά όχι αλλαγές στις Ευρωπαϊκές Συνθήκες

Επί παραδείγματι:

Το πλήρες φάσμα των τραπεζικών κανονισμών που έχουν αναφερθεί – βλέπε ενότητα 2.2

Το Πρόγραμμα Στέγασης και Εγγυημένων Θέσεων Εργασίας – βλέπε ενότητα 2.4

Το συντονισμό μεταξύ νομισματικών και δημοσιονομικών πολιτικών που αφορούν την Ευρωζώνη και τις εκτός Ευρωζώνης χώρες ώστε να μεγιστοποιηθεί η ανάκαμψη της Ευρώπης – βλέπε ενότητα 2.6

3.3 Μακροπρόθεσμες Πολιτικές

Οι μακροπρόθεσμες πολιτικές προτάσεις του DiEM25 είναι αυτές που απαιτούν βαθιές θεσμικές αλλαγές εντός των εθνικών κρατών και ευρύτερα στην Ευρώπη και την ΕΕ.

Επί παραδείγματι:

Το εγγυημένο βασικό μέρισμα – βλέπε ενότητα 2.7

Τις Πολιτικές εκδημοκρατισμού της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής σφαίρας

Τμήμα 4 – ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Η ιδέα της Ευρώπης υποχωρεί κάτω από το συνδυασμένο βάρος μίας ​άρνησης​, μίας ​εξέγερσης και μίας ​πλάνης​. Η ​άρνηση του ευρωπαϊκού κατεστημένου να δεχθεί ότι η οικονομική αρχιτεκτονική της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν ήταν σχεδιασμένη έτσι ώστε να αντέξει την τραπεζική κρίση του 2008, έχει οδηγήσει σε μία δυσοίωνη οικονομική κατάσταση που αποδόμησε το Ευρωπαϊκό εγχείρημα παντού. Η προβλέψιμη αντίδραση είναι η ​εξέργεση μίας Εθνικιστικής Διεθνούς ​σε όλη την Ευρώπη που επιζητά Brexit για όλα τα μέλη της ΕΕ. Και η αντίδραση του κατεστημένου απέναντι σ’ αυτήν την εξέγερση ήταν η ​πλάνη ​πως ​είτε η συνέχιση της υφιστάμενης κατάστασης είτε το όραμα μίας χαλαρής ομοσπονδίας θα μπορούσε να αναχαιτίσει το κύμα εθνικισμού.

Η απάντηση απέναντι στο Βατερλό του νεοφιλελευθερισμού δεν μπορεί να είναι ούτε η υποχώρηση σε ένα οχυρωμένο κράτος-έθνος, ούτε η περαιτέρω συγκέντρωση καταχρηστικών εξουσιών στις Βρυξέλλες. Η απάντηση στα δεινά της Ευρώπης δεν μπορεί να είναι μία χυδαία εκδοχή της ιδεολογίας των ελευθέρων αγορών ούτε μία ομοίως χυδαία παραλλαγή ψευδο-Κευνσιανών τονωτικών προγραμμάτων φορολογίας -και δαπανών. Τεράστιες δημοσιονομικές μεταβιβάσεις και ροές κεφαλαίων μεταξύ Ευρωπαϊκού κέντρου και περιφέρειας έχουν ήδη πραγματοποιηθεί – με επιβλαβή αποτελέσματα. Για χρόνια τώρα, χρηματοδότησαν τους ολιγάρχες της περιφέρειας και τους χρεοκοπημένους τραπεζίτες του πυρήνα. Η Ευρώπη πέρασε από την πυραμιδική φάση ανάπτυξης (Ponzi) πριν το 2008 στην φάση λιτότητας Ponzi μετά το 2008. Και οι δύο κόστισαν στην Ευρώπη πολύ ακριβά.

Πλέον η απάντηση μπορεί να έρθει μόνο από την ατζέντα του DiEM25 για μία ρεαλιστική Νέα Συμφωνία ​που θα λειτουργεί τόσο για τα πλεονάσματα όσο για τα ελλείμματα, για χώρες εντός και εκτός της ΕΕ, και που θα αποδεικνύει στους Ευρωπαίους πολίτες πως και γιατί πρέπει η Ευρώπη να σωθεί.

Η ουσία των πολιτικών της Νέας Ευρωπαϊκής Συμφωνίας που προτείνει το DiEM25 δεν είναι η ‘οικονομική τόνωση’ αλλά η εξισορρόπηση (πρωτίστως μεταξύ αποταμιεύσεων και επενδύσεων, καθώς και μεταξύ ελλειμματικών και πλεονασματικών περιοχών) που ευνοεί την οικονομική σταθεροποίηση, την κοινωνική ανάκαμψη και τον εκδημοκρατισμό σε όλα τα επίπεδα: περιφερειακό, εθνικό και πανευρωπαϊκό.

Η Νέα Ευρωπαϊκή Συμφωνία του DiEM25 δεν βασίζεται στην ​προϋπόθεση ​ότι η Ευρώπη θα σωθεί. Βασίζεται σε προτάσεις που μπορούν (i) να δημιουργήσουν μία Ευρώπη άξια σωτηρίας, (ii) να διαμορφώσουν τις συνθήκες για μία ειρηνική και ορθολογική συζήτηση για το είδος της δημοκρατικής Ευρώπης που επιθυμούν οι Ευρωπαίοι πολίτες μετά την επίτευξη της σταθεροποίησης, και (iii) να ελαχιστοποιήσουν το κόστος της διάλυσης της ΕΕ και του ευρώ εάν αυτή καταστεί αναπόφευκτη.

Περιληπτικά, μόνο ένα ρεαλιστικό αλλά και ριζοσπαστικό πρόγραμμα μπορεί να αναχαιτίσει την αποδόμηση της Ευρώπης και να αναζωογονήσει την κυριαρχία των πολιτών της. Κάθε μία χώρα της Ευρώπης ξεχωριστά και όλες μαζί πρέπει να σταθεροποιηθούν και να ευημερήσουν. Η Ευρώπη δεν μπορεί να επιβιώσει όντας ασύδοτη και εγωιστική, αλλά ούτε και ως μία Ένωση Λιτότητας με βάση την αποπολιτικοποιημένη λήψη των οικονομικών αποφάσεων κάτω από μία επίφαση φεντεραλισμού, κατά την οποία κάποιες χώρες είναι καταδικασμένες σε μόνιμη ύφεση και οι οφειλέτες στερούνται των δημοκρατικών τους δικαιωμάτων.

Για να “πάρουμε πίσω τις χώρες μας” ​χρειαζόμαστε μία Νέα Ευρωπαϊκή Συμφωνία που επαναφέρει την αξιοπρέπεια, να αποκαθιστά την κοινή λογική στην Ευρώπη και να δίνει την ευκαιρία στους Ευρωπαίους να συζητήσουν δημοκρατικά για το κοινό τους μέλλον.

1 Για παράδειγμα, αν ένα κράτος-μέλος έχει δημόσιο χρέος 90% του ΑΕΠ, τότε το ΧΣΜ αποτελεί τα 2⁄3 αυτού. Επομένως όταν ένα ομόλογο έστω ονομαστικής αξίας 1 δις ευρώ ωριμάζει, τα 2⁄3 του, δηλαδή 667 εκ. ευρώ θα αποπληρωθούν από την ΕΚΤ, με χρήματα που θα έχει αντλήσει η ίδια από τις αγορές εκδίδοντας ομόλογα.